Nieuwe Nederlandse Grondwet

Het logboek bevat berichten over opmerkelijke ontwikkelingen bij  de totstandkoming van de Nieuwe Nederlandse Grondwet

vrijdag 3 februari 2012

De Filosofie Kalender 2012 citeert op dinsdag 31 januari uit het boek  De rationele optimist (2010) van de Engelse vooruitgangsdenker,  schrijver en zakenman Matt Ridley (1958). Deze schrijver stelt dat er door de eeuwen heen een collectief brein is gegroeid door ons handeldrijven, onze ideeënuitwisseling en onze specialisatie. Dat brein heeft tot een immer stijgende levensstandaard geleid. Dat brein helpt ons ook – en in een strakker tempo – de grote wereldvraagstukken zoals overbevolking, milieuvervuiling, broeikaseffect, terrorisme, energiecrises, voedseltekorten, op te lossen. Ridley heeft het over ideeën die met elkaar paren, over ideeënseks.

Als de visie van Matt Ridley juist is, mogen we ook op de niet al te lange termijn de komst van de Nieuwe Nederlandse Grondwet verwachten. CS

———————————————————

zaterdag 28 januari 2012

Hala Naoum Nehme, politicologe, schreef in de Volkskrant van 27 januari een artikel, getiteld ‘Arabische toekomst kan nooit democratische toekomst zijn’. Zij betoogt dat de Arabische wereld een diep religieuze wereld is, waar vrij denken, theologisch gezien, uitgesloten is en het interpreteren van koranteksten in relatie tot hun historische context niet is toegestaan. Zij is van oordeel dat de islam zich niet zal ontwikkelen zoals het liberale christendom zich heeft ontwikkeld, zodat religieuze teksten ook daar gerelativeerd zouden kunnen worden. Zij haalt een tekst van Sami Baroudi aan: “Arabieren zijn niet geïnteresseerd in vooruitgang en democratie, maar in het bevrijden van Palestina, het  beëindigen van de Amerikaanse hegemonie in de regio en het opbouwen van een islamitische staat die gestoeld is op de sharia”. Zij beëindigt haar negatieve artikel met de zin: “Als dit werelddeel een democratie wordt, dan zal het er een zijn zonder democraten”.

In onze liberale ogen biedt de taxatie van Nehme geen wenkend perspectief. Konden we maar duidelijke tekenen zien dat Nehme hier de plank misslaat. Wat hier te doen? De fundamenten van onze parlementaire democratie wijsgerig, in casu ethisch, rechtvaardigen. Een antwoord geven op de vraag waarom wij alle mensen moeten respecteren.  De Nieuwe Nederlandse Grondwet geeft die rechtvaardiging en geeft dat antwoord.  CS

—————————————————————-

woensdag 25 januari 2012

Paul Scheffer stelt in zijn column getiteld ‘Vroomheid in een open samenleving’ (NRC Handelsblad van 24 januari), dat strenge vroomheid voor onrust blijft zorgen in samenlevingen die zichzelf als seculier zien en dat strenge vroomheid vroeg of laat altijd vragen is om ruzie.  Ook is de meeste orthodoxie te herkennen  aan het altijd respect vragen en het nooit geven, aldus Scheffer. Hij is van oordeel dat het recht op godsdienstvrijheid – en daarbij het recht op het hebben van afwijkende meningen -  de verantwoordelijkheid met zich meebrengt om die vrijheid ook toe te staan voor andere geloven en ongeloven. Een pleidooi dus voor wederkerigheid, waar streng gelovigen moeite mee hebben. Deze wederkerigheid geldt overigens ook, aldus Scheffer, voor ongelovigen die vaak de neiging hebben om het geloof tot achter de voordeur te verbannen. “Godsdienst is meer dan een privékwestie en hoort thuis in het publieke domein. Te veel mensen verwarren de scheiding van kerk en staat met een scheiding van geloof en samenleving. Maar er is geen enkele reden waarom mensen zich in het publieke handelen wel zouden mogen laten inspireren door seculiere en niet door  religieuze opvattingen”.

De opvattingen van Paul Scheffer  lijnen met die in de Nieuwe Nederlandse Grondwet.  CS

——————————————————————-

vrijdag 6 januari 2012

In Hongarije beschikt de Fidesz-partij sinds vorig jaar over een tweederdemeerderheid in het parlement. De partij heeft gelijk de grondwet van het land veranderd. Deze verandering houdt bijvoorbeeld een naamsverandering van het land in en een grotere greep van de regering op de rechterlijke macht. In binnen- en buitenland wordt hiertegen geprotesteerd. NRC Handelsblad van 4 januari spreekt in haar hoofdartikel van een “dictatuur der meerderheid”. De democratie langs democratische weg om zeep helpen, daar lijkt het hier op.

De Nieuwe Nederlands Grondwet gaat er van uit dat in een volwaardige parlementaire democratie het volk zelf en niet zijn vertegenwoordiging zijn grondwet maakt en verandert. De situatie in Hongarije geeft aanleiding daar echt werk van te maken. CS

————————————————————–

zaterdag 17 december 2011

Bas Heijne schreef in de NRC van donderdag 15 december in zijn artikel ‘Militant humanisme’ (verkorte versie van de door hem gehouden jaarlijkse Sokrateslezing van het Humanistisch Verbond) dat het accepteren van iemands menselijkheid los van zijn afkomst en cultuur rationeel niet zo moeilijk is; dat er zeker na de Tweede Wereldoorlog de breed gedragen, bij uitstek humanistische verwachting was dat het de mens ooit zou lukken zijn oorsprong en afkomst te overstijgen en de ander te erkennen als drager van essentieel menselijke waarden; maar dat in de praktijk bleek dat dat idee vaak genoeg een waardeloze abstractie was. Heijne vindt het besef dat de wereld niet maakbaar is waardevoller dan welke verheven gedachte over de broederschap der mensheid dan ook. “Alle mensen zullen nooit broeders worden, dat lijkt nu wel zeker”, aldus Heijne.

De Universele Verklaring van de Rechten van de Mens (1949) erkent de inherente waardigheid van alle leden van de mensengemeenschap. De Franse filosoof Gabriel Marcel (1889-1973) zag de rechtvaardiging van de  onvervreemdbare menselijke waardigheid als de historische opdracht van de filosofie. Deze rechtvaardiging moest volgens hem gezocht worden op het vlak van leven en dood en niet op het vlak van abstracte rationaliteit. De Franse filosoof Emmanuel Levinas ( 1906-1995) was van oordeel dat de (Westerse) filosofie in haar hoedanigheid van metafysica (heteronome religie met haar subject-subject-verhouding) de menselijke waardigheid in ogenschouw moest nemen.

Dit alles is van een andere orde dan de open-deur-constatering van Bas Heijne dat de wereld niet maakbaar is. Er is hier sprake van een ideaal, waaraan gestaag gewerkt kan worden, bijvoorbeeld via het onderwijs. Adequate wijsgerige vorming, als het kan. En: verwoording van dat ideaal in de Nieuwe Nederlandse Grondwet.  CS

———————————————————————–

vrijdag 2 december 2011

Maurice de Hond, opiniepeiler, en Gerard  Drosterij, politicoloog, schreven in de Volkskrant van zaterdag 26 november (pagina 32 en 33) een artikel met het kopje “Politici lopen hopeloos achter. Als zij zich niet inzetten op meer politiek burgerschap ondersteund door ict, zal de bevolking het heft in eigen handen  nemen.” De schrijvers merken op dat, terwijl in IJsland anno 2011 de nieuwe grondwet samen met de bevolking wordt gemaakt, in Nederland politici internet hooguit zien als extra mogelijkheid om de eigen boodschap te verspreiden. Er wordt hier, aldus de schrijvers, amper ingespeeld op het gebruik van de technologie door de burgers. Deze gedachten lijnen met de Nieuwe Nederlandse Grondwet. Met deze laatste hoeven wij burgers overigens niet op de politici te wachten, maar kunnen we het heft in eigen hand nemen. Wat hiervoor basaal nodig is, is een aantal jonge, gisse ict-ers, die het orgel van  de sociale media goed kunnen bespelen.  CS

——————————————————————-

dinsdag 15 november 2011

De Filosofie Scheurkalender voerde op maandag 14 maart Kurt Tucholsky (1890-1935) op. Deze Duitse schrijver constateerde dat veel mensen gedurende het interbellum – de tijd van de industrialisering en de individualisering, de tijd van ontwrichting en verwarring – hun toevlucht  zochten bij de staat. Er was een geloof in en verlangen naar een sterke, door de overheid geleide gemeenschap. De staat moest niet alleen bescherming, maar ook een normatief kader bieden, iets waar ooit de kerk voor was. Het betekende de komst van het nationaal-socialisme en het communisme. Dat bleken catastrofale experimenten. Na de Tweede Wereldoorlog kreeg het individualisme weer ruim baan, gepaard gaande met het neoliberale marktdenken. De vraag is of dit de goede weg is. Moeten we die niet zoeken in gezamenlijk beraad? Moeten we daar geen werk van maken, zeker nu dat technisch meer en meer mogelijk is? CS

———————————————————

maandag14 november 2011

David van Reybrouck zei op de grootschalige Burgertop G1000 op vrijdag 11 november in Brussel dat in de negentiende en twintigste eeuw een democratisch systeem met vierjaarlijkse verkiezingen misschien nog voldoende was, maar dat dit systeem anno 2011, nu burgers via sociale media en internet voortdurend kunnen reageren, aanvoelt als met een koets op de snelweg rijden.

Ger Vertogen, emeritus hoogleraar theoretische  natuurkunde, schreef in zijn artikel ‘Waarom zou je je tijd tot de dood moeten uitzingen?’ in de Volkskrant van zaterdag 12 november dat de huidige regels in Nederland over euthanasie ons ten onrechte een levensbeschouwing opdringen, wat in strijd is met artikel 18 van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens (UVRM). Dit artikel bepaalt onder meer dat een ieder het recht heeft op vrijheid van gedachte, geweten en godsdienst. Vertogen stelt dat tot nu toe in ons land de wetgevende macht dit artikel negeert: onuitgesproken wordt bij ons de christelijke levensbeschouwing opgedrongen, die door menigeen niet (meer) wordt aangehangen.  Bij de bepaling wat hier ter zake van euthanasie wel en niet mag, analyseert de overheid niet de status van een levensbeschouwing.  Het getal, het politieke gemarchandeer, heeft hier de overhand met alle inhumane gevolgen van dien. ”Een herziening van de euthanasiewet, die voldoet aan de UVRM,  zal de lijdende mens tot onderwerp moeten hebben en geen strafmaat voor zijn hulpverleners”, aldus Vertogen.

Zowel David van Reybrouck als Ger Vertogen spreekt in de geest van de Nieuwe Nederlandse Grondwet: niet partijpolitiek gekonkel  maar ‘herrschaftfreie  Kommunikation’ op nationale schaal  is aan de orde. Daar gaat het anno nu wezenlijk om.  CS

————————————————————————

zondag 16 oktober 2011

David Van  Reybrouck (1971), schrijver van het boek Congo / een geschiedenis (ISBN 978   90  234 58661), zegt in het interview met hem in de NRC van dit weekend, getiteld ‘Burgers buigen zich over België’, dat de democratie in het Westen dingend aan vernieuwing toe is . “Die democratie, met verkiezingen als enige instrument, is een procedure uit de laat achttiende eeuw, ontstaan na de Franse en Amerikaanse revolutie. Dat was een goed idee en het was gekoppeld aan het trage medium van de krant. Sinds de komst van het zeer interactieve internet, internet 2.0 met totaal nieuwe vormen van openbaarheid, lijden de kranten. Maar ook de democratie. [-] Als de democratie ons dierbaar is, moeten we procedures bedenken om die te laten overleven in een nieuw ecosysteem, waarin informatie communicatie is geworden. We moeten af van het electoraal fundamentalisme”, aldus Van Reybrouck.

In navolging van IJsland, waar vorig jaar burgers een nieuwe grondwet hebben geschreven, wil Van Reybrouck ook in België iets dergelijks, niet gericht op een nieuwe grondwet, maar op de formulering van  nieuwe ideeën over politiek en democratie. Met zesentwintig medestanders bedacht hij de ‘G1000’. Ze houden  op 11 november 2011 in Brussel met duizend willekeurig gekozen burgers een bijeenkomst. Via een website verzamelde  de G1000 vervolgens vragen en ideeën. Boven aan de lijst vragen staan nu: ‘Wat is de rol voor politieke partijen in onze democratie?’, ‘Hoeveel bestuursniveaus heeft België nodig?’, ‘Hoe kan de overheid de banken en de financiële sector aansporen tot verantwoord gedrag?’. Twintig tot veertig mensen werken de verzamelde ideeën uit en gaan de resultaten voorleggen aan de politiek.

Van  Reybrouck: “ Als burgers samenkomen om over de toekomst van de samenleving te praten, is dat de pure essentie van de democratie volgens de definitie van de Duitse filosoof Habermas. En het is relevant: we komen met resultaten en een procedure die tonen dat er een andere democratische vorm mogelijk is. Wat we doen, heeft de zichtbaarheid van een massabetoging, maar de diepgang en precisie van een denktank. [-] We creëren met ons burgerforum een nieuw middenveld, ad hoc en zonder de ideologie uit het industriële tijdperk. [-] Onze primaire bedoeling is: een democratie in ademnood van zuurstof voorzien”.

De ideeën van Van Reybrouck sluiten naadloos aan bij die van de Nieuwe Nederlandse Grondwet, de Grondwet Triade en het GrondwetBeraad. CS

———————————————————-

dinsdag 11 oktober 2011

“Think different.” Steve Jobs ( 1955-2011),  Apple Inc.  CS

———————————————————-

donderdag 29 september 2011

Henri Beunders, hoogleraar geschiedenis maatschappij, media en cultuur, schreef in zijn artikel ‘Zo veel informatie en zo veel teleurstelling’ in NRC Handelsblad van gisteren dat in het nabije verleden, de tijd van de massamedia, iedereen ontvanger was en niemand zender en dat dat nu net andersom is: iedereen is nu zender, maar geen ontvanger, niet bereid tot luisteren en redelijk discussiëren. De gedroomde e-democracy (met websites, Hyvespagina’s, twitter) is volgens hem hol en inhoudsloos gebleken. Met digitale communicatie alleen kom je er niet.  Lijfelijke aanwezigheid is onontbeerlijk om werkelijke interactie mogelijk te maken.

Beunders noemt het boek The Wisdom of Crowds van James Surowiecki (2004). De kern van dat boek is: hoe meer mensen een oordeel over iets geven, hoe groter de kans is dat het gemiddelde van hun meningen in de buurt komt van het juiste antwoord. De voorwaarden  daarbij zijn wel dat de deelnemers divers van aard zijn, niet met elkaar in verbinding staan en onafhankelijk oordelen op basis van hun eigen  lokale of specifieke kennis.

Zowel de falende e-democracy als the wisdom of the crowds is van toepassing op de Nieuwe Nederlandse Grondwet. Wat deze beoogt (een nieuwe Grondwet van onderaf samengesteld), is niet enkel met de interactieve website www.nieuwegrondwet.nl te bereiken. Weliswaar is deze website al meer dan bijna twaalf en een half duizend keer bezocht in bijna drie jaar tijd, maar van een gedachtenwiseling is daar tot heden geen sprake geweest. Daar is dus meer voor nodig. Wat? In de eerste plaats motivering van de menigtes om over de Grondwet na te denken en te discussiëren. Vervolgens een formule om aan die gedachtenwisselingen handen en voeten te geven. CS

———————————————————————

vrijdag 16 september 2011

De Onderwijsraad bereidt momenteel op verzoek van de Tweede Kamer een zwaarwegend advies voor over de toekomst van het onderwijsartikel 23 van de Grondwet. Daarvoor heeft de Raad op 14 september 2011 een grootschalig symposium gehouden. Daaraan werd deelgenomen door wetenschappers, politici, vertegenwoordigers van schoolbesturen, onderwijsinspectie, bonden en andere onderwijsorganisaties. De bekende standpunten werden naar voren gebracht, variërend van afschaffing tot volledige handhaving van het artikel. Alle aandacht ging in het symposium traditioneel uit naar de vrijheid van onderwijs. Van de nieuwe wijze van zien was geen sprake:  geen aandacht voor de formulering van wat we in de 21^ste eeuw met het onderwijs willen; geen aandacht voor de formulering van  de eisen die wij aan het onderwijs  - met name het met gemeenschapsgelden gefinancierde onderwijs – moeten stellen.  CS

————————————————————————-

dinsdag 23 augustus 2011

Anton van Hooff, voorzitter van de vereniging Vrije Gedachten, onderschreef in zijn artikel ‘Wat een lef om een goddeloos 9/11-monument te eisen’ (de Volkskrant van 22 augustus) dat de Amerikaanse atheïsten (“ongodisten”) hadden geprotesteerd tegen de plaatsing in New York van een christelijk kruis op de gedenkplaats van de aanslagen van 11 september 2001. Dit met een keur aan argumenten en onder verwijzing naar de geldende bepaling dat alle personen  op gelijke wijze mogen delen in de openbare voorzieningen. Terecht artikel van Van Hooff. Een paar jaar geleden (in 2006 en 2008) heeft Van Hooff in de krant ook kritiek geleverd op de Nederlandse Grondwet, eveneens een voorbeeld van een openbare voorziening. Ook van de Grondwet mag namelijk verwacht worden dat  alle Nederlanders – gelovigen en ongelovigen – er zich geheel in kunnen vinden. De Nieuwe Nederlandse Grondwet beoogt dat te bereiken. Hoe? Door de grootst mogelijke inspraak van onderaf  bij de samenstelling ervan.   CS

———————————————————

zondag 14 augustus 2011

In de rubriek Opinie van NRC Handelsblad van vrijdag 12 augustus staat het artikel van Tweede Kamerlid Frans Timmermans onder de titel “We moeten die leugens over de islam blijven bediscussiëren”. De schrijver betoogt terecht dat we met degenen, die die  “leugens  verkopen”, moeten praten en hen niet moeten wegzetten. We moeten dat, aldus de schrijver, doen vanuit onze trouw “aan de verlichtingsidealen, waarbij de ratio centraal staat in het sociale contract waarop onze samenleving is gebaseerd”. Bij dit laatste heeft de schrijver helaas geen oog voor de zogeheten Tweede Verlichting. Bij deze vervolg-verlichting is men tot het besef gekomen dat het bewustzijn (de ratio) zelf vervalst en ook zelf vervalst is. Ideologiekritiek beoogt een ontmaskering van dat valse en vervalsende bewustzijn. Zo heeft Karl Marx het recht, Friedrich Nietzsche de moraal en Sigmund Freud de godsdienst in hun vervalsende capaciteiten ontmaskerd. Een toontje lager zingen ten aanzien van de door Timmermans aanbeden Verlichting is dus hier wel op zijn plaats. Ook zou het in het actuele ideologie-getwist beter zijn om “de inherente waardigheid van alle leden van de mensengemeenschap” als basis van onze gemeenschappelijke ideologie te zien, en niet de scheurkalenderwijsheid “wat u niet wilt dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet”, wat voor Timermans de uiteindelijke  basis van zijn eigen ideologie is. De Universele Verklaring van de Rechten van de Mens” (1948), de Duitse Grondwet (1949) en de beoogde Nieuwe Nederlandse Grondwet kiezen gelukkig wel voor die basis.   CS

——————————————————-

donderdag 4 augustus 2011

In De Groene Amsterdammer van donderdag 21 juli 2011 staat op bladzijde 114 de volgende ingezonden brief van Robert Israel uit Kortenhoef:  “Dikwijls ben ik jaloers op Duitsland voor hun uitmuntende grondwet – onder meer omdat er in artikel 1 staat: ‘Die Würde des Menschen ist unantastbar’, oftewel: de waardigheid van de mens is onaantastbaar, en uitdrukkelijk niet, zoals Antoine Verbij schrijft (De Groene  Amsterdammer , 14 juli), de ‘waarde’ van de mens. De Duitse grondwet en de lezers van De Groene zijn het waard  waardiger bejegend te worden dan door iemand die het verschil niet kent.”  Ik onderschrijf  de kritische reactie in de ingezonden brief. Ik zou er wat voor over hebben, als de Nederlanders na rijp beraad zouden besluiten dat de Nieuwe Nederlandse Grondwet ook zou beginnen in de trant van: “Ieder mens bezit waardigheid. Deze is onaantastbaar”.  CS

De arabist Martin Janssen berichtte in de Volkskrant van 23 juli dat het religieuze instituut al-Azhar  in Caïro – de meest gezaghebbende instantie in de soennitische wereld die meer dan duizend jaar bestaat – een kalifaat van de hand wijst en de grondwet en niet de islamitische wet (sharia) als bron van legitimatie van de staat ziet. Het hoofd van de al-Azhar deed, aldus Janssen, recentelijk een elf pagina’s lang  document het licht zien waarin de al-Azhar haar visie uiteenzet op het nieuwe Egypte. Naar verluidt kwam dit document tot stand na maandenlange discussies tussen geestelijken van de al-Azhar en Egyptische intellectuelen. De inhoud van dit document is, aldus Janssen, aangenaam verrassend, want het blijkt een onverwacht lichte taal te spreken. Het document spreekt over een moderne en democratische natiestaat in Egypte die een complete scheiding garandeert van de verschillende machten. De staat ontleent zijn legitimiteit aan een grondwet die de gelijkheid van alle burgers voor de wet garandeert en de vrijheid van meningsuiting. De al-Azhar onderstreept in dit document de centrale positie van de mensenrechten waaronder de rechten van de vrouw. Het document spreekt over de ‘algemene principes van de sharia’ als leidraad voor de staat, hiermee afstand nemend van een strikte en rigide toepassing van de sharia, zoals geëist door radicale groeperingen.

“De grondwet is bron van de legitimatie van de staat”, het klinkt als muziek in de oren. Voor Nederland een stimulans om alle aandacht en zorg te besteden aan de adequate grondwet van de 21 ste eeuw.  CS

———————————————————–

woensdag 20 juli 2011

“Na de ‘Lente’ begint de strijd van Arabische vrouwen” kopte De Volkskrant van gisteren. Er werd gemeld dat er kort geleden een breed opgezette vrouwenconferentie in Caïro was gehouden. De conclusie van deze conferentie was: vrouwen moeten erbij zijn als grondwetten worden herschreven. Een andere melding: op 8 maart jongstleden, de Internationale Vrouwendag, was er op het Tahrirplein in Caïro een vrouwendemonstratie. Door een menigte conservatieve tegenbetogers werden de vrouwen beschimpt en fysiek belaagd. Zij maakten zich uit de voeten. Beide meldingen wijzen enerzijds op de wenselijkheid van een grondwet ‘van onderaf’, maar anderzijds op de noodzaak van een bevolking die ‘verlicht’ is, en dus niet geïndoctrineerd / gebrainwasht.  CS

—————————————————————

zaterdag 25 juni 2011

D66-kamerlid Boris van der Ham komt binnenkort met een initiatiefwet om het onderwijsartikel van de Grondwet (artikel 23) open te breken. Volgens D66 moet het eenvoudiger worden om bijzondere scholen te kunnen stichten die niet uitgaan van een geloofsrichting maar van een lesmethode. Voor Van der Ham is het ook tijd om de ‘status aparte’ van het religieus  onderwijs te herzien. Deze herziening hoeft niet plaats te vinden door de Grondwet te veranderen, maar door dit te regelen in gewone wetten. Hij is er bijvoorbeeld tegen dat bijzondere scholen geen openheid hoeven te geven over hun jaarverslagen of over declaraties. Dit staat in de Volkskrant van vrijdag 24 juni 2011, pagina 10. Het lijnt met de Nieuwe Nederlandse Grondwet: alleen hoofdzaken in de Grondwet en uitwerkingen in de gewone wet- en regelgeving. En inderdaad: vrijheid van onderwijs, wel gebonden aan de grondbeginselen, grondrechten en grondplichten  in Nederland.  CS

——————————————————————-

dinsdag 10 mei 2011

Sinds een paar weken functioneert het GrondwetBeraad. Dat is het samenwerkingsverband van de Nieuwe
Nederlandse Grondwet (www.nieuwegrondwet.nl), de Stichting Grondwet Triade (www.grondwettriade.nl ) en The Kgotla Company (www.kgotla.nl). Het GrondWetberaad voert een driejarig project uit onder de titel “Dialoog over onze Nederlandse Grondregels”. Op 2 mei jl. is in Amsterdam de eerste dialoogbijeenkomst geweest rond het thema “Vragen rond onze Grondwet”. Voor de website van de Edmund Husserl Stichting heb ik over het GrondwetBeraad een kort artikel geschreven. Zie:  http://www.husserl.nl/index.php?option=com_content&view=article&id=281&Itemid=58
Hier mijn typering van het GrondwetBeraad:  Ideaal Nederlanders beschikken over een Grondwet, die zij kennen en beamen, waarin zij hun grondregels hebben vastgesteld, waaraan zij zelf hebben meegewerkt.  Doelen Bijdragen aan de kritische bewustwording bij de Nederlanders van de betekenis, de waarde en het belang van de Grondwet. / Betrekken van zoveel mogelijk Nederlanders en Nederlandse groeperingen bij het bespreken van onderwerpen die de Grondwet raken. / Aanzetten van Nederlanders en Nederlandse groeperingen tot het formuleren van teksten voor de Grondwet  Middelen Gedachtenwisselingen door jong en oud, op scholen, in universiteiten en hogescholen, in verenigingen, in bedrijven, in instellingen. / Gedachtenwisselingen via de sociale media, zoals Hyves, Facebook, LinkedIn, Twitter. /Kgotla’s, plaatselijk,  regionaal en landelijk.  Samenwerking Inspelen op soortgelijke initiatieven, zoals het project “Onze Nationale Spelregels” van het PDC (Parlementair Documentatie Centrum).  Ondersteuning De participerende instellingen van het GrondwetBeraad, zoals de Nieuwe Nederlandse Grondwet, de Grondwet Triade, helpen bij het realiseren van hun doelstellingen.    CS

———————————————————————————–

zondag 24 april 2011

In De Groene Amsterdammer, jaargang 135, nummer 16 (21 april 2011), goeddeels gewijd aan “de grootste problemen van Nederland volgens 75 sociale wetenschappers”, staat op pagina 33 de volgende uitspraak van Dick Houtman, hoogleraar cultuurwetenschapen van de Erasmus Universiteit genoteerd: “ Nu God dood is en Nederland verregaand ontzuild, verlangen veel laagopgeleide autochtone Nederlanders naar een nieuw verhaal dat hun een identiteit, een stem en een toekomstperspectief verschaft”. Een Nieuwe Nederlandse Grondwet zou daarvoor een hulpmiddel kunnen zijn.  CS

——————————————————————-

maandag 21 maart 2011

Op de Filosofie Scheurkalender 2011 van maandag 14 maart staat een citaat uit het boek Sur la télévision van de Franse socioloog Pierre Bourdieu (1930-2002). Bourdieu bindt in dat boek uit naam van de democratie de strijd aan met de kijkcijfermentaliteit. Volgens hem dienen de media de mensen te informeren zodat deze onderlegd kunnen deelnemen aan het democratisch proces. Het commerciële belang van de kijkcijfers staat dat in de weg. Bourdieu staat voor “de democratische expressie van een verlichte collectieve opinie, van een openbare rede”. Het is precies dit wat ook bij de Nieuwe Nederlandse Grondwet wordt  bedoeld.  CS

—————————————————————–

vrijdag 4 februari 2011
In de bundel Grondwet van de Republiek Nederland (2004 Prometheus Amsterdam ISBN 90 446 0566 6), biedt een groep beoefenaars van het staatsrecht drie modellen van een toekomstige Nederlandse republikeinse staatsvorm. Die drie modellen zijn door de groep voorzien van concrete voorstellen tot Grondwetswijziging ter zake van staatshoofd en regering (het staatsbestel). Achtereenvolgens worden de modellen aangeduid met: de minister-president als staatshoofd (model A); de ceremoniële president (model B); de beschermende president (model C). In model A wordt de minister-president als staatshoofd door de Tweede Kamer benoemd en ontslagen, in model B de ceremoniële president benoemd en ontslagen door de Staten-Generaal en in model C de beschermende president benoemd en ontslagen door eveneens de Staten-Generaal. De groep heeft geen model ontwikkeld van een rechtstreeks door het volk gekozen president, zoals dat het geval is in bijvoorbeeld de Verenigde Staten en Frankrijk. Dit model zou volgens de groep een radicale breuk met het Nederlandse verleden opleveren.
Het staatsbestel (monarchie versus republiek bijvoorbeeld) betreft vanzelfsprekend slechts een deel van de Grondwet. Voor de Nieuwe Nederlandse Grondwet zou het goed zijn, als de bundel Grondwet van de Republiek Nederland grootschalig doorgediscussieerd zou worden. CS
——————————————————————
maandag 24 januari 2011
De start van het driejarige studentenproject van de stichting Grondwet Triade (zie het Logboek hieronder de dato 12 april 2010) is een jaar uitgesteld. Deze start ligt nu aan het begin van het academisch jaar 2011/2012. Inmiddels  is er al een viertal multidisciplinaire studententeams gevormd, is er een Educational Board met een zestal naamhebbende hoogleraren, functioneert er een website, namelijk  www.grondwettriade.arsaequi.nl/, en verschijnt er op gezette tijden een nieuwsbrief.  CS
—————————————————————-
maandag 10 januari 2011
In het VPRO-programma Wintergasten 2010, aflevering 2, op maandag 27 december 2010, sprak Raoul Heertje met de Colombiaanse wiskundige, filosoof en politicus Antanas Mockus aan de hand van filmfragmenten, door Mockus zelf uitgekozen. Mockus is gedurende twee periodes burgemeester van de hoofdstad Bogota geweest, rector magnificus van de nationale universiteit en presidentskandidaat. Een van de onderwerpen in het programma was de nieuwe Colombiaanse grondwet. Op een VPRO-website staat onder het kopje ‘Colombia’s bijzondere grondwet’ het volgende daarover:
“In de uitzending pakt Antanas Mockus verschillende malen liefdevol een klein groen boekje op: de Colombiaanse grondwet. Het was een van de speerpunten van zijn campagne als presidentskandidaat: iedereen moet zich aan de grondwet houden. Iedereen: de guerrilla’s maar ook de weinig transparante politiek en politie.
Colombia’s grondwet, waar Mockus zelf aan mee heeft geschreven, is een bijzonder document – zeer progressief voor zijn context en tijd. Zo kreeg de inheemse bevolking uitgebreide territoriale rechten en recht op zelfbestuur, ongekend in Latijns-Amerika op dat moment. Maar Antanas Mockus blijft niet voor niets met het boekje zwaaien: de praktische uitvoering van deze grondwet komt moeizaam tot stand. Veel principes die in de grondwet staan zijn nog niet omgezet in secundaire wetgeving en dus ook niet in de praktijk. De grondwet heeft vooral een enorme uitstraling.
De wordingsgeschiedenis van de constitutie uit 1991 is op zichzelf al fascinerend: dankzij een studentenopstand en protesten tegen de corrupte regeringen kwam de vernieuwde grondwet tot stand. Na een mislukte hervormingspoging van het bestuur in 1988, die de bevolking meer inspraak in het democratische proces had moeten geven, ontstond er een brede studentenbeweging onder het motto “Todavía podemos salvar a Colombia”: we kunnen Colombia nog redden. De studenten streden voor een nieuwe grondwet die door een zo breed mogelijk spectrum van de bevolking moest worden ontwikkeld. Ze kwamen met het voorstel een breed comité te vormen dat aan de grondwet zou schrijven. Dit kwam er in 1990: via bijeenkomsten met zeventig delegaties die verschillende groepen van de bevolking representeerden, van zakenmannen, sociale partners, boeren, geestelijken, academici, inheemse leiders tot ex-guerrilla’s, werd er aan de nieuwe grondwet geschreven. Een jaar later was de ‘Constitución Política De La República De Colombia De 1991′ een feit.”
Nederland moet ten aanzien van de grondwet hetzelfde doen als wat Columbia eind vorige eeuw deed en wat thans IJsland aan het doen is. Dat is ook wat de Nieuwe Nederlandse Grondwet beoogt.  CS
—————————————————————————
zondag 9 januari 2011
In de Volkskrant van vrijdag 7 januari staat een paginagroot betoog onder de titel ‘Koning(in) moet in regering blijven’. Co-auteur is Anton Zijderveld, emeritus hoogleraar sociologie en ambassadeur van het per 1 januari 2011 officieel opgeheven Forum voor Democratische Ontwikkeling (FDO). In het betoog wordt gesteld dat het grondwetartikel ‘De regering wordt gevormd door de Koning en de ministers’ (art.42) gehandhaafd moet blijven. Maakt de Koning namelijk geen deel meer uit van de regering, dan zal er te weinig sprake zijn van gezag en te veel van macht. “ Zou een (gekozen) president deze gezagsdimensie niet kunnen waarborgen? Dat is zeker mogelijk maar men veronachtzaamt de lange geschiedenis die wij met het Huis van Oranje hebben”, aldus de auteurs. Hun betoog staat haaks op bijvoorbeeld het hoofdstuk ‘Waarom de monarchie niet anders kan dan verdwijnen’ van emeritus hoogleraar Hans Ulrich Jessurun d’Oliveira in de bundel Grondwet van de Republiek Nederland (2004 Prometheus Amsterdam ISBN 90 446 0566 6). De schrijver van dit hoofdstuk gaat uit van de onverenigbaarheid van erfelijk koningschap en de moderne democratische staat. “De opkomst van de volkssoevereiniteit, de rationaliteit van de Verlichting, de scheiding van kerk en staat, de opkomst van de democratische en parlementaire rechtsstaat, de ontkerkelijking, secularisatie en multiculturalisering, de bindende kracht van velerlei fundamentele mensenrechten die aan vorstenhuizen worden onthouden en die hun bestaan ondergraven, de ontwikkelingen binnen de Europese gemeenschappen en de Europese Unie, de verburgerlijking van de dynastieën, dat alles heeft de onverenigbaarheid van monarchieën, zelfs ceremoniële, met moderne op zich ook al vaak verzwakte staatsvormen tot gevolg gehad. Waarschijnlijk zal in Europa het Vaticaan de laatste monarchie blijken te zijn, en dan nog niet eens een erfelijke, zoals men tegenwoordig gevoeglijk kan aannemen”, aldus Jessurun d’Oliveira (p.48).
Inderdaad: dat het volk soeverein is en niet de vorst, dat maakt nogal een verschil. In de Nieuwe Nederlandse Grondwet moeten de (gewijzigde) gezagsverhoudingen in een volwaardige parlementaire democratie tot uitdrukking komen.  CS
————————————————————–
zondag 2 januari 2011
Op de website van het Republikeins Genootschap (www.republikeinsgenootschap.nl ) staat de ‘Grondwet voor de Republiek der Nederlanden’, geschreven door Meine Henk Klijnsma, geschreven in 1998 ter gelegenheid toen van de herdenking (150 jaar) van de Nederlandse Grondwet van 1848. Klijnsma is ook medeauteur van het in 2004 verschenen boek Grondwet van de Republiek Nederland, waarin drie modellen voor een parlementaire republiek, ter vervanging van de huidige monarchie, worden getoond (ISBN 90 446 0566 6). De republikeinse Grondwet van Kleinsma bestaat  – naast een preambule, een elftal additionele artikelen en twee registers – uit tien hoofdstukken, die tezamen 151 artikelen bevatten. De titels van de tien hoofdstukken zijn de volgende: 1. Algemene bepalingen; 2. Grondrechten; 3. Volksinitiatief en referendum; 4. Nationale vergadering en grote vergadering; 5. Nationale raad, minister-president, ministers en onderministers; 6. Algemene rekenkamer, raad van state, nationale ombudsman; 7. Wetgeving en bestuur; 8. Rechtspraak; 9. Provincies, gemeenten en andere openbare lichamen; 10. Herziening van de Grondwet.
Het werk van Kleinsma is doordacht, duidelijk geschreven en eigentijds. Het mist evenwel de bezinning op de plaats, de functie en de inhoud van de hedendaagse Grondwet. Het is ook weer een Grondwet voor het volk en niet een door het volk zelf gemaakt. Daarmee verschilt het van de Nieuwe Nederlandse Grondwet. CS
———————————————————————-
zondag 12 december 2010
Op de Filosofie Scheurkalender 2010 staat op het blaadje van 10 december onder het kopje ‘Rechtvaardigheid’ het volgende citaat van de Amerikaanse filosoof Nicholas Wolterstorff: “Het was onrecht dat me ertoe aanzette om na te denken over rechtvaardigheid”. Hij betoogt dat rechtvaardigheid niet in de eerste plaats neerkomt op het bestaan van een rechtvaardige orde, maar in het bezit hebben van intrinsieke rechten, d.w.z. bepaalde rechten waar we als mens aanspraak op kunnen maken. Dus waar elk mens aanspraak op kan maken. Dit idee is volgens hem niet pas een uitvinding van de Verlichting (het in de zeventiende eeuw ontluikend liberalisme), maar heeft oude wortels tot in de Hebreeuwse bijbel toe. In de Nieuwe Nederlandse Grondwet is dit idee verwoord in het hoofdstuk II ‘Onze grondbeginselen’.  CS
——————————————————————
maandag 29 november 2010
In NRC Handelsblad van het afgelopen weekend (27 en 28 november 2010) is op pagina 9 het bericht van the Associated Press opgenomen met de kop ‘IJsland laat burgers grondwet schrijven’. Op zaterdag 27 november is de bevolking van IJsland naar de stembus gegaan om burgers te kiezen die een nieuwe grondwet voor het land moeten schrijven. Die gekozen burgers zullen de ‘Constitutionele Vergadering’ gaan vormen. Deze zal uit 31  leden bestaan. De bevolking kiest uit 523 kandidaten de 31 leden: vrachtwagenchauffeurs, hoogleraren, computerfreaks en journalisten. Zij hebben hun plannen in een campagne via de radio verdedigd. Zij kunnen gebruik maken van ideeën van duizend willekeurig gekozen IJslanders, van 18 tot 89 jaar, die zich eerder dit jaar over de grondwet bogen. De premier van IJsland zei: “We hopen dat de nieuwe grondwet een sociaal convenant is, dat leidt tot wederopbouw en verzoening”. IJsland telt maar 320.000 inwoners. Nederland veel meer. De Nieuwe Nederlandse Grondwet beoogt ongeveer hetzelfde als de aanstaande grondwet in IJsland, ook wat de weg betreft die ertoe moet leiden.  CS
————————————————————
maandag 15 november 2010 
In NRC Handelsblad van het afgelopen weekend (13 en 14 november 2010) staat in het katern “Opinie & Debat’ op pagina 1 en 2 een artikel van Thierry Baudet, die aan een proefschrift over nationale soevereiniteit werkt.  Titel en ondertitels van het artikel luiden: “Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens vormt een ernstige inbreuk op de democratie / Het Hof is intolerant en beknelt diversiteit / Het is een fictie te denken dat universele principes van rechtvaardigheid overal op dezelfde manier kunnen worden geïmplementeerd”. De openingszin van het artikel luidt: “Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) in Straatsburg heeft zich de afgelopen jaren ontpopt tot een allesverslindend monster dat zonder enige legitimiteit talloze nationale wetten en regelingen buiten werking stelt”.  Volgens Thierry Baudet is het Europees Hof – in 1950 mede door Nederland opgericht en inmiddels 47 lidstaten omvattend, waaronder landen zoals Rusland en Turkije – oorspronkelijk bedoeld voor ultieme controle op misbruik van staatsmacht, maar is het Hof in feite al het bestaande recht aan zijn eigen opvattingen gaan toetsen. Dat is, aldus Thierry Baudet, het onvermijdelijke gevolg van de vaagheid van de ‘fundamentele rechten’ die in het Europees mensenrechtenverdrag zijn vastgesteld. De centrale denkfout achter juridische codificatie van het mensenrechtendiscours is volgens hem te menen, dat universele principes van rechtvaardigheid een van tijd en plaats onafhankelijke interpretatie vergen. Maar dat is niet het geval: tijd en plaats spelen hier wel degelijk een rol. Thierry Baudet betoogt dat handhaving van grondrechten beter op nationaal niveau dan op internationaal niveau kan plaatsvinden, enerzijds omdat ieder land zijn eigen afwegingen kan maken op basis van de eigen nationale cultuur en anderzijds omdat rechters door de andere staatsorganen in toom gehouden kunnen worden. Je kunt er overigens ook voor kiezen – zoals het in de Nederlandse wetgeving art.20 Gw) is geregeld – om rechters in het geheel geen grondrechten te laten toetsen en hier het politieke primaat bij de Tweede Kamer te leggen c.q. te laten liggen. Thierrry Baudet: “In strijd met de oorspronkelijke gedachte van onze Grondwet is de Nederlandse interpretatie van vage normen als ‘recht op leven’ en ‘discriminatieverbod’ tegenwoordig niet meer van de Tweede Kamer afhankelijk – zelfs niet van de Nederlandse rechters – maar van de stemverhouding van mensen uit landen als Rusland, Roemenië, Turkije, Bulgarije en Litouwen. […]  Democratie veronderstelt soevereiniteit, omdat zonder soevereiniteit het verkozen parlement niets kan uithalen. Door onze soevereiniteit via het Europese Hof aan de wilgen te hangen, heeft dus een ernstige inbreuk op onze democratie plaatsgehad. Bovendien is het een van de belangrijkste uitgangspunten van de rechtsstaat dat het nationale recht niet zomaar aan de hand van allerlei vage beginselen door een stel buitenlandse rechters van tafel kan worden geveegd. […] Bescherming van rechtsstaat en democratie vereist dus dat het Europese Hof een radicale koerswijziging ondergaat. […] Volgt het hof deze koerswijziging niet, dan dient opheffing serieus te worden overwogen”.  CS
——————————————————————
zondag 14 november 2010
Afgelopen donderdag, 11 november 2010, heeft de Staatscommissie Grondwet in het Perscentrum Nieuwspoort in Den Haag haar rapport aangeboden aan de Nederlandse regering in de personen van de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, mr. J.H.P.Donner, en de minister van Veiligheid en Justitie, mr. I.W.Opstelten. De aanbieding ging gepaard met toespraken van de voorzitter van de staatscommissie, mevrouw mr.W.M.E. Thomassen, en van beide ministers. In het oog springende punten in het rapport zijn: geen hoogdravende preambule aan het begin van de Grondwet, maar een uit drie punten bestaande algemene bepaling over o.a. eerbiediging en waarborging van de menselijke waardigheid, de grondrechten en de rechtsbeginselen; controle door de rechter van wetten op schending van de Grondwet (punt 2); bevordering van met name de Europese rechtsorde; het recht op vertrouwelijke informatie. De commissie wil dat de Grondwet meer bij de Nederlanders gaat leven. CS
——————————————————————–
zaterdag 30 oktober 2010
De Partij voor de Vrijheid (PVV) heeft op 26 oktober 2010 tijdens de kamerbehandeling van de regeringsnota van het kabinet-Rutte bekend gemaakt dat de PVV een initiatiefwetsvoorstel gaat indienen om het staatshoofd geen deel meer te laten uitmaken van de regering en een louter ceremoniële rol aan de koning(in) toe te delen. Dit voorstel houdt een grondwetswijziging in. In den lande en bij politieke partijen vindt het voorstel aanmerkelijke steun. CS
———————————————————————
vrijdag 17 september 2010
In zijn artikel ‘Godsdienstvrijheid ontsiert de grondwet’ bepleit Ham Rutten in de Volkskrant van 1 september 2010 een vervolmaking van de scheiding van kerk en staat door een herziening van artikel 1 van de Nederlandse Grondwet. Rutten is gepensioneerd docent geschiedenis en maatschappijleer. Hij ziet godsdienstvrijheid als het recht van elke burger om er onbewezen en onbewijsbare opvattingen omtrent een of meerdere fictieve  opperwezens op na te houden en dat in vrije vereniging en vergadering met elkaar naar buiten te brengen of te belijden. Het noemen van het beginsel van de godsdienstvrijheid in de Grondwet is volgens Rutten helemaal niet nodig, omdat dat in feite een gekunstelde optelsom is van de twee andere klassieke grondrechten: vrijheid van meningsuiting en vrijheid van vereniging en vergadering. Deze bieden voldoende garantie dat elke gek zijn eigen gebrek kan koesteren. “Parallel aan een dergelijke ingreep dient”, aldus Rutten, “ook de vrijheid van onderwijs eindelijk afgeschaft te worden. Het kan niet anders dan in het parlement zijn waarin de onderwijsdoelen voor in Nederland verblijvende kinderen worden vastgesteld. En wie zijn kinderen desondanks toch religieus wil opvoeden heeft daartoe de volledige vrijheid. Maar dan wel thuis in de privésfeer”. Beide grondwetswijzigingsvoorstellen van Ham Rutten (godsdienst en onderwijs) lijnen met de Nieuwe Nederlandse Grondwet.  CS
——————————————————————
donderdag 26 augustus 2010
Op maandag, 23 augustus 2010, is in de Kloosterkerk in Den Haag, bij gelegenheid van de opening van de Zomerconferentie 2010 ‘Bouwen aan Vertrouwen’ van het Montesquieu Instituut, door minister Ernst Hirsch Ballin de nieuwe website over de Nederlandse Grondwet officieel in gebruik gesteld:  www.deNederlandseGrondwet.nl . Daarbij hebben de aanwezigen de dvd ‘De Nederlandse Grondwet 1778 – heden’  cadeau gekregen. De website is gemaakt door het Parlementair Documentatie Centrum (PDC). De site bevat onder meer: een overzicht van de ontwikkeling van de artikelen van de Nederlandse Grondwet sinds 1798, d.w.z. de letterlijke tekst en toelichting; een overzicht van relevante parlementaire debatten; enkele thema’s die een extra uitleg van de context rond een onderwerp en/of artikel bieden, zoals constitutionele toetsing, vrijheid van onderwijs en de staatsvorm. Bezoekers van de website kunnen op elke pagina opmerkingen en suggesties aan de redactie van de site doen toekomen. De site is vooral bedoeld als naslagwerk voor ambtenaren en bestuurders. Naast deze site wil het PDC komen tot een site die gericht is op het grote publiek, inclusief de jeugd, onder het motto “Onze Nationale Spelregels”. Op deze site zullen verbindingen worden gelegd met bijvoorbeeld de interactieve website www.nieuwegrondwet.nl . CS
———————————————————————
maandag 10 augustus 2010
NRC Handelsblad roept haar lezers op een bijdrage te leveren aan de huidige kabinetsformatie (Zomer &cetera, NRC Handelsblad Weekblad & Wetenschap van 7 & 8 augustus 2010, blz.4-7).  De lezers kunnen een stuk van maximaal 500 woorden e-mailen, waarin zij aangeven: a) wanneer zij denken dat het nieuwe kabinet gereed is; b) welke partijen deel zullen uitmaken van het kabinet; c) welke personen lid van het kabinet zullen zijn. De naam van de lezer met de meest voorspellende waarde zal worden bekend gemaakt en uit het winnende stuk worden passages gepubliceerd. De krant zelf stelt een zakenkabinet voor met acht bewindslieden, afkomstig uit de VVD (2), de PvdA (2), het CDA (2), D66 (1) en GroenLinks (1).  CS
—————————————————————–
maandag 5 juli 2010
Professor dr. Barbara Oomen klaagt erover als voorzitter van het Platform Mensenrechteneducatie (zie: http://www.cmo.nl/pmre/?Voorzitter_en_platformleden ) in een ingezonden brief in NRC HANDELSBLAD van 3 en 4 juli 2010, dat Nederlandse kinderen niets weten van kinderrechten. Dit in tegenstelling tot kinderen van andere Europese landen. Dat ligt niet aan gebrek aan belangstelling van de kinderen. De oorzaak ligt, naar haar oordeel, in het niet centraal stellen van democratie en mensenrechten bij het burgerschapsonderwijs, wat wel in het buitenland het geval is. “Daar is burgerschap niet (alleen) sociaal, maar ook politiek burgerschap en gaat het om de kennis, houding en vaardigheden om te participeren in een democratisch bestel.”
Brabara Oomen, jurist en politicoloog, verbonden aan de Roosevelt Academy in Middelburg (Universiteit Utrecht) en de Rechtsfaculteit van de Universiteit van Amsterdam, lid van de huidige Staatscommissie Grondwet, schreef in de Volkskrant van 27 oktober 2007 een artikel onder de titel “Wij moeten nodig eens over onze Grondwet praten”. Daarin bepleitte zij om gezamenlijk van onder af een eigentijdse Grondwet te gaan samenstellen: niet top down, maar bottom up; een kritisch model volgend en niet via de implementatie-methode. In dat artikel wees zij vergelijkenderwijs op Zuid-Afrika. “Zuid-Afrika geeft mooie voorbeelden van hoe burgers op dit front prima kunnen meedenken. Daar leverden ruim een miljoen mensen een bijdrage aan de grondwet: in workshops in de dorpen, via de telefoon en het televisieprogramma Constitutional Talk.  Saatchi en Saatchi ontwierp billboards en stripboeken. Tien miljoen exemplaren van de eindversie, in alle talen, werden (met Nederlandse steun) uitgedeeld aan kinderen, die ze weer voorlazen aan hun analfabete ouders. Het resultaat is een tekst die iedereen kent en die het land op veel fronten samen houdt. [-] Als het daar kon, dan moet het toch ook in Nederland mogelijk zijn om een cruciaal onderwerp zoals de Grondwet in fysieke en virtuele hyves samen onder de loep te nemen. Dit kan via televisiedebatten, discussies over casuïstiek via internet, de radio en in klaslokalen, en gesprekken over de meest cruciale grondwaarden binnen sportverenigingen en in de winkelstraat”.  CS
————————————————————————–
zaterdag 19 juni 2010
Van het tweemaandelijkse tijdschrift Filosofie wordt nummer 4 van jaargang 20  (juli/augustus 2010) gewijd aan Politieke Filosofie. Op uitnodiging heb ik daarvoor een kort artikel geschreven, getiteld ‘Mensenrechten / Bemoedigende ontwikkeling in de geschiedenis van de mensheid / Maar hoe is de wijsgerige fundering?’. Daarin haal ik de volgende zin van Gabriel Marcel (1889-1973) aan: “De historische opdracht van de huidige filosofie is de rechtvaardiging van de onvervreemdbare menselijke waardigheid”.  CS
———————————————————————-
zaterdag 12 juni 2010
In de Nieuwe Nederlandse Grondwet staan enkele bepalingen over de vrijheid van godsdienst en van onderwijs (de paragrafen VI.2 en VI.3).  Zo staat daar dat het geven van onderwijs vrij is, maar aan regels gebonden, dat indoctrinatie in het met gemeenschapsmiddelen gefinancierde onderwijs is uitgesloten en dat het leidende beginsel in dat onderwijs liefde voor de leerlingen is, onder “erkenning van de inherente waardigheid en van de gelijke en onvervreemdbare rechten van alle leden van mensengemeenschap”.
Over Religie en Wereldbeschouwing staan de volgende drie bepalingen:
1. Allen die zich in Nederland bevinden, zijn vrij om in een transcendent wezen te geloven of niet te geloven. Zij worden geacht elkaar vrij te laten in hun religieuze opvattingen en deze te respecteren.
2. Nederland bekent zich niet tot een bepaald religieus geloof.
3. Nederland erkent wereldbeschouwelijk de universele waarden, die worden genoemd in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens (1948) en waarvan als eerste wordt genoemd “de inherente waardigheid van alle leden van de mensengemeenschap”.
De tien thans in het Nederlandse parlement zittende politieke partijen (VVD, PvdA, PVV, CDA, SP, D66, GrL, CU, SGP, PvdD) zullen deze bepalingen over godsdienst en onderwijs onderschrijven. De gebonden vrijheid van onderwijs en religie zal  met de Nieuwe Nederlandse Grondwet in Nederland grondwettelijk vastgelegd en gegarandeerd zijn.  CS
———————————————————————————-

maandag 10 mei 2010
In haar artikel ‘Ook aan ongelijkheid is iets waardevols’ (de Volkskrant van zaterdag 8 mei 2010) schrijft Marjolein Februari onaardig over de Grondwet: “… de Grondwet is een akelig onderwerp – de discussie erover eindigt nooit, en het denken erachter is zo ingewikkeld, dat je het alleen maar kunt begrijpen als je er geen verstand van hebt. Het liefst zou ik bij het horen van het woord Grondwet dan ook superieur op de grond spugen en doorlopen, maar af en toe moet ik er toch over schrijven.” Deze negatieve houding doet denken aan de bestaande opvatting dat het gevaarlijk is aan de Grondwet te morrelen, omdat dat onder de huidige omstandigheden een averechts effect kan hebben: splijten in plaats van binden.
Vanzelfsprekend kan je ook anders – positiever – dan Februari en anderen over de Grondwet denken. De Grondwet in het huidige tijdsbestek en de nabije toekomst is te vergelijken met de Tien Geboden en de Twaalf Artikelen van het Geloof van het jodendom en het christendom (c.q. Rooms Katholieke Kerk) in de voorbije millennia. Het grote verschil hierbij is de wijze van totstandkoming: bottom up versus top down. De Nieuwe Nederlandse Grondwet wordt niet van bovenaf opgelegd, ook niet door het parlement. Zij wordt – ongetwijfeld in een lastig proces – samengesteld, vastgesteld en te gelegener tijd gewijzigd door het volk zelf.  CS
————————————————————————–
woensdag 28 april 2010
Feestelijk opende afgelopen maandag minister Ernst Hirsch Balin in de binnenstad van Den Haag het ‘Haagse Grondwetpad’. Dat is een nieuwe wandelroute langs enkele historische gebouwen die getuigen van de ontstaansgeschiedenis van de Nederlandse democratische rechtsstaat. Zie het filmpje http://www.youtube.com/watch?v=38EUenFP0oI. De Haagse burgemeester Jozias van Aartsen wees bij de opening op de 45 meter lange marmeren bank op de Hofplaats, de start van de route. In deze bank staat artikel 1 van de Grondwet gegraveerd, namelijk: “Allen die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld. Discriminatie wegens godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht of op welke grond dan ook, is niet toegestaan”.  Volgens Van Aartsen vormt die tekst de essentie van de Nederlandse democratie. Daar mag niet aan getornd worden.
Zonder meer is artikel 1 een waardevolle tekst en was het maar zo, dat die tijdens de Duitse bezetting in de Tweede Wereldoorlog had gegolden en niet zo bruusk opzij was gezet. Zonder meer moet die tekst gekoesterd worden. Maar dat neemt niet weg dat die tekst blijvend kritisch bekeken moet worden. Er wordt in gesteld dat discriminatie in alle geval (absoluut) verboden is. Maar geldt dat ook voor het discrimineren van degenen die discrimineren? Nee dus. Bijstelling van de tekst zou daarom gewenst zijn. En welk beginsel ligt ten grondslag aan dit absolute verbod? Zou dat grondbeginsel ook niet in de Grondwet opgenomen moeten worden? Dat grondbeginsel staat in de preambule van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens (1948) geformuleerd.  Daar wordt gesproken in termen van “de erkenning van de inherente waardigheid van alle leden van de mensengemeenschap”. In de Nieuwe Nederlandse Grondwet wordt met deze kritiek rekening gehouden. CS
——————————————————————-
maandagavond 12 april 2010
Maurits de Brauw, vroegere secretaris-generaal van de Algemene Rekenkamer, vindt dat de Grondwet “schuurt”. Met een drietal geestverwanten heeft De Brauw de stichting Grondwet Triade opgericht voor de uitvoering van een driejarig project (de studiejaren 2010-2011 t/m 2012-2013). Het project krijgt de vorm van een wedstrijd. Daaraan wordt in teamverband deelgenomen door gemotiveerde studenten van verschillende disciplines. Het project / de wedstrijd verloopt in drie fasen. Fase 1 (academisch jaar 2010/2011) betreft een fundamentele analyse over de volle breedte van de Grondwet. Zonder enig taboe.  Het bevat een grondig onderzoek naar de impliciete aannames van de huidige Grondwet. Fase 2 (2011/2012)  betreft het opzetten van een ideaaltypische, geheel nieuwe Grondwet, die beantwoordt aan de eisen van onze tijd en de nabije toekomst. Zo mogelijk wordt deze fase afgesloten met een plebisciet. Fase 3 betreft het uitwerken van een implementatievoorstel. Het geheel begint met een kick-off bijeenkomst en een publicatie, waarin het project duidelijk wordt beschreven. Daarbij wordt de aandacht van de media gevraagd. Een belangrijk hulpmiddel voor informatie en communicatie wordt een eigen internetsite van Grondwet Triade.
Vanmorgen heeft in Utrecht (in het historische pand, waarin destijds de Vrede van Utrecht is gesloten) een gesprek plaats gevonden tussen mensen van de Grondwet Triade, het Forum voor Democratische Ontwikkeling (FDO) en van de Nieuwe Nederlandse Grondwet. Besloten is tot onderlinge afstemming, ondersteuning en informatie.
Het FDO werkt momenteel aan een website, waarin alle initiatieven in Nederland op het terrein van aanzetten tot vernieuwing van de Grondwet worden geregistreerd. Daarbij wordt ook het communicatieadvies bureau / reclamebureau Black Magic Marker in Amsterdam ingeschakeld. Zie: http://www.blackmagicmarker.nl/ .
Voorts heeft het Parlementair Documentatie Centrum (PDC) van de Universiteit Leiden – deel uitmakend van het Montesquieu Instituut en zich richtend zich op het verzamelen, archiveren, analyseren en digitaal ontsluiten van informatie over parlement en politiek – een website ontwikkeld waarop de afzonderlijke artikelen van de Grondwet in modules worden opgedeeld. In elke module wordt verwezen naar relevante informatie, het desbetreffende grondwetsartikel betreffend. Deze informatie is afgestemd op verschillende doelgroepen op verschillend (onderwijs)niveau. Het is mogelijk dat in de afzonderlijke modules ook verwezen wordt naar de interactieve website Nieuwe Nederlandse Grondwet, met de vermelding dat op deze site suggesties, ideeën, tekstvoorstellen over het desbetreffende grondwetsartikel kunnen worden geplaatst. Ook voor Grondwet Triade kan het werk van het PDC nuttig zijn. Zie: http://www.parlementairdocumentatiecentrum.nl/ .  CS
————————————————————————-

donderdagochtend 25 maart 2010
Op 17 november 2010 houdt oud-premier Ruud Lubbers in Nieuwspoort in Den Haag de derde Kees Lunshoflezing. Die lezing zal in het bijzonder gaan over een preambule voor de te vernieuwen Grondwet. In 2009 nodigde NRC Handelsblad zijn lezers uit om een nieuwe aanhef van de Grondwet te schrijven. Als beste inzending werd toen de volgende gekozen: “Wij, de burgers van Nederland, zijn verantwoordelijk voor onze rijk geschakeerde samenleving, die gebaseerd is op de beginselen van vrijheid, gelijkheid, verdraagzaamheid, rechtvaardigheid, solidariteit en duurzaamheid. Ons land is een open, democratische en pluriforme rechtsstaat, en maakt deel uit van een sterk en bezield Europa”. De actie van Ruud Lubbers is in het verlengde van de NRC-actie te plaatsen. In het toekomstperspectief ligt het herschrijven van de hele Grondwet door het volk en voor het volk. Dat is technisch en tactisch uitvoerbaar.  CS
———————————————————————
vrijdagavond 12 maart 2010
Henk te Velde, hoogleraar vaderlandse geschiedenis in Leiden, stelt dat er een sluimerende, ingrijpende, niet in haar omvang herkende metamorfose gaande is in de Nederlandse politiek. Deze gedaanteverandering is volgens hem niet het gevolg van één geplande actie. Te Velde schrijft dit in zijn artikel ‘Waarom dompelmannetje Balkenende toch steeds weer bovenkomt’ in NRC Handelsblad van 6 en 7 maart 2010. Te Velde wijst er op dat het ambt van de minister president de laatste decennia grondig is veranderd. Was de premier traditioneel niet meer dan ‘primus inter pares’ (de eerste onder gelijken), nu functioneert hij als de centrale figuur in het centrum van de politiek. Daartoe hebben externe omstandigheden als de rol van de media, de betekenis van regeringsleiders in internationaal overleg en de toenemende behoefte aan coördinatie van regeringsbeleid de stoot gegeven. Voorts is, aldus Te Velde, ook de rol van de Tweede Kamer veranderd. De Kamer heeft ingeboet wat betreft haar controlerende rol, maar heeft aan betekenis gewonnen als arena en podium (in plaats van íntrovert is de Kamer extrovert aan het worden). Ten slotte is er het nodige gaande met de Grondwet. Er zijn strevingen om deze meer te laten zijn dan een document voor juristen, de tekst te herformuleren, een preambule er aan toe te voegen en er meer symboliek aan te verbinden. Mijn stelling is: het werken aan de Nieuwe Nederlandse Grondwet past goed bij dit laatste. Deze Grondwet gaat er van uit dat in een volwaardige parlementaire democratie niet de volksvertegenwoordiging maar het volk zelf zijn Grondwet maakt. Inmiddels zijn de pagina’s van deze Grondwet meer dan 6000 maal bezocht. CS
————————————————————————–
donderdagochtend 4 maart 2010
Deze maand bestaat het Earth Charter tien jaar. Zie: http://www.earthcharterinaction.org/content/ . Zie ook: http://en.wikipedia.org/wiki/Earth_Charter . In maart 2000 is het charter vastgesteld in het hoofdkwartier van de UNECO in Parijs en op 29 juni van dat jaar formeel gelanceerd in het Vredespaleis in Den Haag in aanwezigheid van Koningin Beatrix. Als ‘civil society initiatief’ is het charter in de jaren tachtig en negentig ontwikkeld in het kader van internationale contacten op verschillend niveau. Mensen als Michail Corbatsjov en in Nederland Ruud Lubbers, Jan Pronk en Awraham Soetendorp hebben zich ervoor ingezet (en doen dat nog steeds). In en voor Nederland is de NCDO (Nationale Commissie voor Internationale Samenwerking en Duurzame Ontwikkeling) in Amsterdam het aanspreekpunt. Zie: http://www.ncdo.nl/ .  Het Earth Charter, in Nederland ook wel het Handvest van de Aarde genoemd, is een verklaring waarin een aantal fundamentele ethische principes staat geformuleerd. Deze beginselen zijn nodig  om in de 21e eeuw een rechtvaardige, duurzame en vreedzame wereldwijde gemeenschap te realiseren.  Het charter heeft de status van ‘soft law’ document. Het is moreel sturend, maar niet wettelijk bindend voor regeringen. Het vormt vaak een basis voor ‘harde’ wetgeving. De missie van het Earth Charter Initiatief is het stimuleren van een duurzame manier van leven en het ontwikkelen van een wereldwijde gemeenschap met een gemeenschappelijk ethisch kader. Dat kader bestaat onder andere uit respect en zorg voor de leefomgeving, ecologische integriteit, universele mensenrechten, respect voor diversiteit, economische rechtvaardigheid, democratie en een vredescultuur.  Bij de van onderaf samenstelling van de Nieuwe Nederlandse Grondwet kunnen Nederlanders goed gebruikmaken van het charter. CS
——————————————————————–
zondagochtend 14 februari 2010
Het zittende kabinet komt met een wetsvoorstel om in de Grondwet de bepaling op te nemen dat in Nederland het Nederlands de officiële taal is. Dat is in de ministerraad van vrijdag 12 februari besloten. Het kabinet wil daarmee het Nederlands beschermen, omdat er in Nederland steeds meer talen worden gesproken. Sommigen juichen deze actie toe, anderen plaatsen er kritische kanttekeningen bij. Zo luidt bijvoorbeeld de vraag waarom een dergelijke bepaling nu juist in de Grondwet moet staan en niet in een gewone wet. In Een Nederlandse Ontwerp-Grondwet van Jan Willem Sap (2006, isbn-10: 90-77246-14-2) luidt artikel 2: “1. De officiële taal van Nederland is het Nederlands. 2. In Friesland is het Fries een beschermde taal. 3. In Limburg is het Limburgs een beschermde taal.” Zelf ben ik geneigd deze taalkwestie niet belangrijk genoeg te vinden voor een plaats in de Grondwet. Maar – in het algemeen – ervan uitgaande dat in een democratie de volksvertegenwoordiging de wetten maakt en het volk zelf zijn Grondwet, dienen grondwetswijzigingen van onderaf tot stand te komen en niet van bovenaf. Dat is dus een andere weg dan nu Grondwettelijk is bepaald en thans nog wordt gepraktiseerd.  CS
——————————————————————–
zondagochtend 17 januari 2010
Ton Planken betoogde in zijn artikel ‘En op naar de volgende knokpartij’ op de Forumpagina van de Volkskrant van 15 januari dat enerzijds redetwisten tot het politieke bedrijf hoort, maar dat anderzijds kabinetten eensgezind dienen te zijn. Aan dit laatste schort er in Nederland structureel veel door de veelheid aan politieke partijen. Hij schrijft: “Ooit zullen we van dergelijke intrinsiek labiele coalitiekabinetten af moeten, en naar een tweepartijensysteem moeten toegroeien”. Ik deel de opvattingen van Planken. Herakleitos (ca. 495 v.Chr) zei het ook al: “Oorlog, tweedracht, is de grondtrek van alles wat bestaat: een verborgen, maar een zeer schone harmonie”. Maar in deze ‘condition humaine’ moeten we toch tot gemeenschappelijk gedeelde kaders zien te komen, uitmondend in een algemeen gedragen en onderschreven Nieuwe Nederlandse Grondwet. CS
————————————————————————-
donderdagochtend 7 januari 2010
In het televisieprogramma ‘Wintergasten’ op maandag 4 januari zei de futuroloog Raymond Kurzweil aan Raoul Heertje dat de ontwikkelingen die wij thans meemaken ‘exponentieel’ zijn. Dit tegenover ontwikkelingen in de miljoenen jaren achter ons die ‘lineair’ waren. Spectaculaire vooruitzichten dus, bijna onvoorstelbaar en op de korte termijn plaatsvindend. En passant noemde Kurzweil in dit kader ook Wikipedia, zijnde een reservoir van kennis binnen handbereik van iedereen. Het gezamenlijk maken van de Nieuwe Nederlandse Grondwet hoort in het perspectief van Kurzweil tot de reële mogelijkheden. Deze grondwet is vandaag tot haar voorlopige voltooiing gekomen en de afzonderlijke pagina’s ervan hebben tot heden ruim 5200 bezoekers getrokken. Private instellingen, zoals  De Publieke Zaak http://www.publiekezaak.nl en het Referendum Platform http://www.referendumplatform.nl zouden onder de paraplu van het Forum voor Democratische Ontwikkeling http://www.forumdemocratie.nl/ de Nieuwe Nederlandse Grondwet tot hun gezamenlijk project moeten maken. Hoogleraren en hun studenten zouden erbij betrokken moeten worden, zo mogelijk via  het Montesquieu Instituut http://www.montesquieu-instituut.nl/ . Het startschot zou een grootschalig symposium kunnen zijn.  CS
————————————————————————-                  
vrijdagochtend 23 oktober 2009
Vandaag is de Week van de Democratie 2009 begonnen. Deze is georganiseerd door het Forum voor Democratische Ontwikkeling (FDO) in samenwerking met het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Er wordt gebruik gemaakt van de website http://www.weekvandedemocratie2009.nl/ . Op de pagina AGENDA wordt dagelijks opgeroepen om in het kader van de Week mee te werken aan de Nieuwe Nederlandse Grondwet. CS
———————————————————————–

dinsdagmiddag 22 september 2009
In NRC Handelsblad van maandag 21 september 2009 bracht de redactie verslag uit van de 130  lezersinzendingen op de oproep “Schrijf mee aan een nieuwe aanhef van de grondwet” in de krant van 3 augustus jongstleden. In het verslag geven twee staatsrechtsgeleerden aan, dat zij de aanhef van Wouter Beekman uit Naarden de beste vinden. Deze luidt: “Wij, de burgers van Nederland, zijn verantwoordelijk voor onze rijk geschakeerde samenleving, die gebaseerd is op de beginselen van vrijheid, gelijkheid, verdraagzaamheid, rechtvaardigheid, solidariteit en duurzaamheid. Ons land is een open, democratische en pluriforme rechtsstaat, en maakt deel uit van een sterk en bezield Europa”. De NRC-redactie hoopt dat de Staatscommissie Grondwet iets met de lezersinzendingen gaat doen. CS
————————————————————————-
dinsdagmiddag 15 september 2009
NRC Handelsblad plaatste op zaterdag 12 september & zondag 13 september 2009 in zijn katern “Opinie & Debat” in het artikel van Luuk van Middelaar de vette kop: “De West-Europese kiezers zijn al goeddeels omgeschakeld van een partijendemocratie naar een publieksdemocratie. Maar de politieke stelsels zelf zitten nog in hun oude jas”. Als de twee belangrijke oorzaken van die omwenteling noemt Van Middelaar de toenemende macht van de media en die van de communicatie-experts. In de publieksdemocratie gaat het in de eerste plaats om het kiezen van personen, van echte volksvertegenwoordigers; niet in de eerste plaats van machtsblokken. In die volksvertegenwoordigers heeft het volk het vertrouwen dat zij de voorkomende problemen goed zullen aanpakken. In deze nieuwe setting zie ik ook de totstandkoming van de Nieuwe Nederlandse Grondwet. De Grondwet is een gezamenlijk stuk van ons allemaal. Dat krijgt vorm en inhoud boven de verdeelde politieke partijen uit. CS
————————————————————————
vrijdagmiddag 7 augustus 2009
NRC Handelsblad van maandag 3 augustus 2009 attendeerde op de voorpagina op de website www.nrc.nl/uitspraak “Schrijf mee aan een nieuwe aanhef van de grondwet”. Vandaag telde deze site, gelanceerd op zaterdag 1 augustus, 66 reacties. De meeste van deze reacties beginnen met: “Wij, burgers van Nederland”. Daarop volgt dan een tekst van maximaal 52 woorden, meestal zinnig en serieus; soms wat hoogdravend en pathetisch; een enkele keer gekscherend. Sommige van deze reacties, waaronder die van mijzelf, bevatten kritische kanttekeningen bij de website-actie of bij de Grondwet zelf. Ik heb in reactie nummer 63 aangegeven, dat in een volwaardige parlementaire democratie de volksvertegenwoordiging de wetten maakt, maar het volk zelf zijn Grondwet. Dat is dus meer dan een bijdrage leveren voor de aanhef van een eventuele preambule. CS
—————————————————————–
zaterdagmiddag 11 juli 2009
Afgelopen donderdag 9 juli hebben de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de minister van Justitie de ‘staatscommissie Grondwet’ geïnstalleerd. Dat gebeurde in de lijn van het desbetreffende voornemen in het coalitieakkoord van 7 februari 2007. De installatie vond plaats in het auditorium van het Nationaal Archief in Den Haag in aanwezigheid van een honderdtal genodigden. Ik was één van hen.
De staatscommissie heeft tot taak om vóór 1 oktober 2010 de regering te adviseren over de noodzaak tot wijziging van de Grondwet in verband met de volgende onderwerpen:
a. de toegankelijkheid en de betekenis van de Grondwet voor burgers;
b. de opneming van een preambule, waarin begrepen een concreet tekstvoorstel, tenzij de staatscommissie
zou willen adviseren hiertoe niet over te gaan;
c. de verhouding tussen de opgenomen grondrechten en de uit internationale verdragen voortvloeiende
rechten, zoals het recht op een eerlijke procesgang en het recht op leven;
d. de grondrechten in het digitale tijdperk;
e. de invloed van de internationale rechtsorde op de nationale rechtsorde;
f. de verhouding tussen wezenlijke Nederlandse constitutionele waarden en besluiten van volkenrechtelijke
organisaties of verdragsbepalingen;
g. de beperkingsystematiek van grondrechten.
De staatscommissie is samengesteld met gezaghebbende leden. Zij bestaat uit tien personen: zes vrouwen, onder wie de voorzitter, en vier mannen. De staatscommissievoorzitter, mevrouw Thomassen, gaf in haar toespraak te kennen dat de commissie wil luisteren naar de samenleving. Het commissielid mevrouw Oomen schreef in 2007 een bezielend opiniestuk in de Volkskrant onder de titel “Wij moeten nodig weer eens over onze Grondwet praten”. Het commissielid meneer Kortmann schreef in 2008 een uiterst bondige “Proeve van een Grondwet” (27 artikelen). Dit alles geeft mij vertrouwen in de staatscommissie. Mogelijk dat zij ook oog gaat krijgen voor de Nieuwe Nederlandse Grondwet.
De staatscommissie heeft de beschikking over een website: www.staatscommissiegrondwet.nl .  CS
—————————————————————————-
zaterdagmiddag 4 juli 2009
Frank Ankersmit, hoogleraar intellectuele geschiedenis aan de Rijksuniversiteit Groningen, bekritiseert het streven van de overheid om de burger bij de publieke besluitvorming te betrekken, zoals bij de vaststelling door het kabinet van het beoogde Handvest Verantwoordelijk Burgerschap. Hoe verheven en plausibel die raadpleging c.q. die dialoog ook lijkt, in feite gaat het daarbij meestal ordinair om een draagvlak te krijgen voor reeds genomen beslissingen en om bij de burger de verantwoordelijkheid te leggen voor het doen en laten van het openbaar bestuur. Ankersmit: “Inderdaad, de vlucht voor de verantwoordelijkheid is het grote bestuurlijke principe van onze tijd”. Zie zijn artikel in NRC Handelsblad van vrijdag 3 juli 2009, getiteld: “Orde is uw pakkie-an, zegt de staat / Handvest voor Verantwoordelijk Leiderschap”. De kritiek van Ankersmit doet mij denken aan de kritiek op de verachtelijke lessituatie waarin de leraar op school de dialoog misbruikt om zijn leerlingen te overtuigen (te indoctrineren). In dit logboek heb ik op zondagavond 23 november 2008 het volgende over het Handvest Verantwoordelijk Burgerschap geschreven: “Zelf ben ik van oordeel dat bedoeld handvest een onderdeel van de Nieuwe Nederlandse Grondwet behoort te zijn en dat de opstelling ervan geen taak van het kabinet maar van het volk is. Je zou wensen dat het kabinet oog zou krijgen voor deze interactieve website. Deze beoogt een van onderaf opgestelde grondwet welke een houvast biedt voor het gezamenlijk verantwoord in het leven staan”. (CS)
———————————————————————-
dinsdagmiddag 30 juni 2009
Bij het maken van mijn profiel, nodig om te kunnen reageren in het forum op de website Handvest Burgerschap, heb ik het volgende bij “Goed burgerschap is volgens mij…” ingevuld: “Kennis van en leven naar de Grondwet”. Zaak is daarbij dat de huidige Grondwet up to date en algemeen toegankelijk wordt. Dat is wat de Nieuwe Nederlandse Grondwet beoogt. CS
————————————————————————
dinsdagochtend 9 juni 2009
Het zittende kabinet werkt aan een handvest verantwoordelijk burgerschap. Daartoe wil het met de Nederlanders een dialoog voeren. Op dinsdag 2 juni 2009 heeft Guusje Ter Horst, de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, het startschot gegeven voor deze dialoog met de uitreiking van de brochure Verantwoordelijk burgerschap / Een kwestie van geven en nemen. Hierin geeft het kabinet geen definities, regels of voorschriften, maar een uitnodiging om samen met de burgers vast te stellen welke onze gemeenschappelijke waarden zijn. Het doet dat aan de hand van een eerste omschrijving van wat het kabinet ziet als de vier elementen van burgerschap, namelijk: respect; betrokkenheid bij elkaar; gerichtheid op de toekomst; inzet voor de samenleving. Het kabinet vraagt: “Herkent u de elementen en wat mist u? Heeft u suggesties voor de omschrijving? En, welke invulling geeft u aan verantwoordelijk burgerschap?” Via de website www.handvestburgerschap.nl kan iedereen zijn antwoord geven. Ook organiseert het kabinet tot en met de maand oktober 2009 regionale conferenties. De resultaten van de conferenties en de respons via de website worden verzameld en verwerkt. Het kabinet komt dan met een handzame uitgave van de waarden die het meeste worden gedeeld. De vier door het kabinet genoemde elementen van burgerschap zijn een alternatief van de zes basiswaarden in de Nieuwe Nederlandse Grondwet, te weten: 1. Erkenning van de inherente waardigheid van alle leden van de mensengemeenschap; 2.Vrijheid, Gelijkheid, Broederschap; 3. Saamhorigheid; 4. Openheid; 5. Zorgzaamheid; 6.Vredelievendheid. CS
————————————————————————
vrijdagavond 29 mei 2009
Michaël Zeeman schrijft in de Volkskrant van zaterdag 9 mei 2009 in zijn artikel ‘Na de democratie’ dat in verschillende Europese landen, waaronder Nederland, een nieuwe fase in de ontwikkeling van de democratie is ingetreden: de fase van de postdemocratie. Democratie maakt hier (en in andere landen) plaats voor bureaucratie. De burger wordt klant. Deze ontwikkeling kan, aldus Zeeman, het begin van ontsporing zijn. In lijn met de basiswaarde ‘Zorgzaamheid’ worden  in de Nieuwe Nederlandse Grondwet de gemeenschappelijke uitgangspunten voor het algemene aandachtsveld ‘Verzorgingsstaat’ geformuleerd. In deze uitgangspunten komt tot uitdrukking dat op alle belangrijke deel-aandachtsvelden, zoals werkgelegenheid, onderwijs, gezondheid, kinderbescherming, opvoeding, wetenschap, kunst, sport, milieu, flora & fauna, defensie, immigratie, etc. door de Nederlanders en hun vertegenwoordigers zorg wordt gedragen. De burgers dragen er de eindverantwoordelijkheid. Nederland wordt zo doende  een democratische verzorgingsstaat. Deze houdt  meer in dan enkel een sociaal vangnet te zijn. Nederland is geen supermarkt inclusief voedselbanken. Althans, dat mag het niet zijn. CS
——————————————————————————–
maandagavond 13 april 2009
Anton van Hooff, bestuurslid van de atheïstische-humanistische vereniging De Vrije Gedachte, ageert in NRC Handelsblad van vrijdag 10 april 2009 tegen het niet zo nauw nemen van de scheiding van kerk en staat in een recent rapport van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG), het ministerie van Binnenlandse Zaken en het Instituut voor Publiek en Politiek (IPP). Dat rapport is getiteld Tweeluik religie en publiek domein. Handvatten voor gemeenten. Daarin staat dat scheiding van kerk en staat slechts een ordeningsprincipe is en dat deze niet eens in de Grondwet is vastgelegd. In de (aanzet tot de) Nieuwe Nederlandse Grondwet wordt die scheiding wel expliciet gesteld. In Deel III ‘Onze gemeenschappelijke uitgangspunten op belangrijke aandachtsvelden in onze samenleving’ staan daar onder punt 2 ‘Religie en Wereldbeschouwing’ de volgende drie punten:
1. Allen die zich in Nederland bevinden, zijn vrij om in een transcendent wezen te geloven of niet te geloven. Zij worden geacht elkaar vrij te laten in hun religieuze opvattingen en deze te respecteren.
2. Nederland bekent zich niet tot een bepaald religieus geloof.
3. Nederland erkent wereldbeschouwelijk de universele waarden, die worden genoemd in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens (1948) en waarvan als eerste wordt genoemd “de inherente waardigheid van alle leden van de mensengemeenschap”. CS
——————————————————————————-
donderdagochtend 19 maart 2009
Vandaag was in het nieuws dat de Verenigde Staten de VN-verklaring gaan ondertekenen dat mensen niet op basis van hun seksuele voorkeur mogen worden gediscrimineerd. Frankrijk en Nederland waren enige tijd geleden de initiatiefnemers van deze VN-verklaring. In onze Grondwet voor het Koninkrijk der Nederlanden staat in artikel 1 dat discriminatie van allen, die zich in Nederland bevinden, wegens geslacht niet is toegestaan. Grondwettelijk zijn hier dus mannen en vrouwen gelijkwaardig. Dat echter niet alleen mannen en vrouwen gelijkwaardig zijn, maar dat ook homoseksuele, heteroseksuele en biseksuele mannen en vrouwen gelijkwaardig zijn, moet tot uitdrukking komen in de Nieuwe Nederlandse Grondwet. CS
———————————————————————–
vrijdagochtend 6 maart 2009
“Terugkeer ideologie in politiek door kredietcrisis” (…)  “In de Tweede Kamer is de crisis nog vooral een technische kwestie. Maar daarbuiten botsen ideologieën.” Deze aanduidingen prijken boven het artikel van Pieter van Os in NRC Handelsblad van het weekend 28 februari en 1 maart 2009. Van Os tekent daar van de hoogleraar en politiek filosoof Graham Lock op dat, hoe beroerd de economische prognoses ook zijn, het nog niet slecht genoeg gaat voor een paradigmawisseling, een radicale verandering van uitgangspunten. “Het moet nog slechter gaan, omdat mensen dan uit pure wanhoop bereid zijn eens iets totaal anders te proberen”, aldus Lock. In dat licht ziet van Os het Nederlandse kabinet en het Nederlandse parlement in de onderhavige crisis hun vingers nog niet branden aan een ideologisch debat, in tegenstelling tot wat daar buiten aan de gang is. Hij schrijft: “Maar in de coulissen van de politiek rommelt het. Daar is wél een levendig debat op gang gekomen.” In lijn hiermee kunnen Nederlanders op de interactieve website Nieuwe Nederlandse Grondwet -  in het bijzonder in hoofdstuk III ‘Onze gemeenschappelijke uitgangspunten op belangrijke aandachtsvelden in onze samenleving’ – meewerken aan een goed geformuleerde, ‘geestelijk-zedelijke’ basis van de komende nieuwe tijd. CS
————————————————————————
woensdagochtend  25 februari 2009
Via de pagina Contact werd afgelopen maandag gewezen op de notitie van Jakob Nielsen, getiteld: “Participation Inequality: Encouraging More Users to Contribute”. De notitie is gedateerd op 9 oktober 2006.  Zie:  http://www.useit.com:80/alertbox/participation_inequality.html .  Jakob Nielsen (Kopenhagen 1957) is gepromoveerd in de informatica en heeft over de gebruiksvriendelijkheid van websites geschreven. Op basis van onderzoek stelt Nielsen vast, dat onevenredige deelname aan interactieve websites regel is. De verhouding tussen vluchtige bezoekers, matige reageerders en ijverige participanten is 90:9:1 . Bij blog-achtige websites is die verhouding 95:5:0.1 .  Bij Wikipedia is die 99.8:0.2:0.003 . Met enige creativiteit is wel iets aan deze ‘wanverhoudingen’ te doen, zij het zeer beperkt. Deze verhoudingen zetten ook een vraagteken bij de representativiteit: deze is er niet of nauwelijks. De interactieve website Nieuwe Nederlandse Grondwet moet met dit gegeven rekening houden. CS
——————————————————————
dinsdagochtend 10 februari 2009
Vanaf de start in de eerste helft van november 2008 tot heden (drie maanden) is de site tussen de 1500 en de 2000 maal bezocht, terwijl het aantal reacties op de vingers van twee handen te tellen is. Dat is een onevenredige verhouding. Een van de mogelijke oorzaken daarvan is de onvoldoende gebruiksvriendelijkheid. Door middel van transparantie, gebruiksaanwijzingen en de nodige informatie bij elk onderdeel zou die verhouding evenwichtiger kunnen worden. In de komende weken wordt hier aan gewerkt. CS
——————————————————————
zondagochtend 1 februari 2009
De aanhef op de Startpagina, de vijf stellingen en het betoog op de pagina ´Verantwoording´ zijn vandaag aangepast. In de verantwoording is de gedachte van Maurice de Hond, dat we thans de ontwikkeling meemaken “van parlementaire democratie naar burger democratie” meegenomen. De Hond heeft zijn ideeën over deze ontwikkeling uiteengezet in zijn twee website-artikelen, getiteld ‘Het huis van Thorbecke stort in!’ en ‘Schets van het systeem van Burger Democratie’. (Zie de pagina ´Verder lezen´.) CS
———————————————————————

zondagmiddag 11 januari 2009
De Filosofie Scheurkalender 2009 herinnert op vrijdag 9 januari eraan, dat de president van Frankrijk, Nicolas Sarkozy, al direct aan het begin van zijn ambtsperiode het Ministerie van Immigratie, Integratie en Nationale Identiteit heeft opgericht. Dat zorgde voor veel opschudding. Is staatsbemoeienis met nationale identiteit wel verenigbaar met onze liberaal-democratische ideeën? Dient de nationale identiteit zich niet te onttrekken aan staatscontrole? Heeft de geschiedenis ons al niet genoeg tragische voorbeelden gegeven van staten die de nationale identiteit wilden definiëren? Dat laatste is inderdaad het geval. Maar in een staat, die echt liberaal en echt democratisch is (zie hieronder wat Frank Ankersmit daarover heeft opgemerkt), kan het volk echt wel een grondwet samenstellen, die als ‘bron van normativiteit en identiteit’ en als ‘gemeenschappelijke geestelijk-zedelijke grondslag van de samenleving’ (zie hieronder wat Wim Kouwenberg daarover heeft opgemerkt) kan functioneren. Zo een van onderaf tot stand gekomen grondwet kan na een referendum door de volksvertegenwoordiging worden vastgesteld. Deze website biedt voor zo grondwet een begaanbare weg. CS
————————————————————————–

dinsdagochtend 6 januari 2009
Tariq Ramadan, moslim en filosoof, stelde gisteravond terecht in het VPRO-televisieprogramma Wintergasten, dat Friedrich Nietzsche (1844-1900) de filosoof van het lijden is. Ramadan ziet bij Nietzsche het einde van de metafysica. Ten onrechte. Ramadan geeft niet te kennen, dat de joodse filosoof Emmanuel Levinas (1906-1995), die de nazieverschrikking heeft meegemaakt (“het voorgevoel ervan, de ervaring ermee, de herinnering eraan”), de filosoof van het onrecht is. Ramadan (en met hem heel veel filosofen) beseft niet dat Levinas de naoorlogse metafysicus bij uitstek is. In de metafysica van Levinas – zie bijvooreeld diens proefschrift in 1961 Totalité et Infini - vinden we de filosofische/metafysische/ethische rechtvaardiging van de eerste basiswaarde in de Nieuwe Nederlandse Grondwet en van de eerste volzin in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens (1948), de rechtvaardiging namelijk van “de erkenning van de inherente waardigheid van alle leden van de mensengemeenschap”. CS
————————————————————————————

zondagochtend 4 januari 2009
In ruim anderhalve maand – vanaf medio november tot eind december 2008 – is de website nieuwegrondwet.nl omstreeks duizend maal bezocht. **** In NRC Handelsblad van 3 en 4 januari 2009 schreef Frank Ankersmit, hoogleraar intellectuele en theoretische geschiedenis en medeopsteller van het liberaal manifest van de VVD (2005), dat voor de echte liberaal het algemeen belang het hart is van staat en politiek. Ankersmit betoogde dit in het kader van de huidige economische supercrisis in zijn artikel “Voor de neoliberaal is het algemeen belang onzin, voor de liberaal is het juist de kern”.  Volgens Ankersmit was het liberalisme van vóór 1800 met zijn verworven burgerlijke vrijheden sterk economisch gericht, was het pleitbezorger van vrijhandel en was het voor het overige apolitiek. Het hedendaagse liberalisme is echter allerminst apolitiek. Het geeft  met zelfvertrouwen vorm aan de Staat en aan diens relatie tot de samenleving, met name ook op het terrein van de economie. Het publiek belang functioneert daarbij als kompas. “Absolute voorwaarde is wel”, aldus Ankersmit, “dat de democratische staat in optimale conditie is. Juist daar valt tegenwoordig een wereld te winnen, want dat hebben we grandioos verwaarloosd. In ons land meer nog dan elders”. Deze interactieve website wil iets tegen deze verwaarlozing doen.  Een grondgedachte van Ankersmit, namelijk: “niks tucht van de vrije markt”; “niks beperking van de economie tot het private domein, maar óók behorend tot het publieke domein van de collectieve besluitvorming en van de politiek”, behoort verwoord te worden in de Nieuwe Nederlandse Grondwet, Hoofdstuk III. Onze gemeenschappelijke uitgangspunten op de belangrijke aandachtsvelden in onze samenleving, Paragraaf 26. Handel & industrie. CS
———————————————————————————————————————–
donderdag 11 december 2008
Professor Wim Couwenberg, hoofdredacteur/directeur van Civis Mundi, Tijdschrift voor Politieke Filosofie en Cultuur (zie www.civismundi.nl ), stuurde voor het onderdeel ‘ons staatsburgerschap’ van de nieuwe grondwet een bijdrage van zijn hand, getiteld ‘Burgerschapsproblematiek opnieuw ter discussie’. In deze bijdrage etaleert en situeert Couwenberg de verschillende typen burgerschap, namelijk het particuliere burgerschap, het sociale, democratische (staats)burgerschap, het corporatieve burgerschap, het institutionele burgerschap en het politieke burgerschap, alsmede het Europese burgerschap en het wereldburgerschap. Het artikel wordt in Civis Mundi 2, 2009 gepubliceerd (themanummer over dit onderwerp).  (Zie de pagina ‘Verder lezen’.) CS
———————————————————————————–

dinsdag 9 december 2008
Het bestuur van het Forum voor Democratische Ontwikkeling heeft in zijn vergadering van 8/12 besloten dat het forum gaat participeren in de onderneming, die gericht is op het via de website van onderaf samenstellen van de Nieuwe Nederlandse Grondwet. Het bestuur is enthousiast over het project en heeft daarvoor geld ter beschikking gesteld. Op maandag 22/12 wordt het bestuursbesluit concreet uitgewerkt. Dan wordt ook bekeken welke andere organisaties bij het project kunnen worden betrokken. CS
——————————————————————————-

zaterdagmiddag 29 november 2008
Het Forum voor Democratische Ontwikkeling (FDO; zie www.forumdemocratie.nl ) kwam deze week met de suggestie om met ons samen te werken bij het van onderaf samenstellen van de Nieuwe Nederlandse Grondwet. Doel van het forum is het bevorderen van de belangstelling voor en betrokkenheid bij de democratie en de rechtsstaat. Daarbij staat de betrokkenheid van de individuele burger centraal. Het FDO ondersteunt initiatieven van derden door middel van inhoudelijke en/of financiële bijdragen. De thema’s van het FDO zijn: burger, democratie en grondwet. In de loop van de komende week bespreken wij met het FDO de mogelijkheid om de ook door ons gewenste samenwerking in de vorm te gieten van een welomschreven project. CS
———————————————————————————-

zondagavond 23 november 2008
Minister Guusje ter Horst berichtte in de Volkskrant van 18 november dat het kabinet aan een ‘Handvest Verantwoordelijk Burgerschap’ werkt met een daarbij horende ‘Waardencatalogus’. Zij vertelde dat er over dit document al een eerste goede bespreking in het kabinet was geweest. Haar mededeling lijnt met wat de koningin in de troonrede op 16 september zei: “Er komt een Handvest verantwoordelijk burgerschap”.  In reacties in de pers op de aankondiging van de minister werd de vraag gesteld of het wel de taak van het kabinet is om met een dergelijk stuk (“een seculiere catechismus”) te komen, en of het wel gepast is dat het kabinet iets dergelijks doet, “terwijl een aantal leden uit dit kabinet normen en waarden met voeten treedt”. Zelf ben ik van oordeel dat bedoeld handvest een onderdeel van de Nieuwe Nederlandse Grondwet behoort te zijn en dat de opstelling ervan geen taak is van het kabinet maar van het volk. Je zou wensen dat het kabinet oog zou krijgen voor deze interactieve website. Deze beoogt een van onderaf opgestelde grondwet welke een houvast biedt voor het gezamenlijk verantwoord in het leven staan. Mogelijke bedreigingen – van buiten af én van binnen uit – kunnen daarmee beter het hoofd worden geboden. CS
———————————————————————————

vrijdagavond 14 november 2008
Professor  Wim Couwenberg, hoofdredacteur/directeur van Civis Mundi, Tijdschrift voor Politieke Filosofie en Cultuur  (zie  http://www.civismundi.nl ), attendeerde op zijn artikel ‘De grondwet als bron van normativiteit en identiteit’ (CM 3/4 2003). Daarin stelt hij dat Nederland een weinig inspirerende en integrerende grondwet heeft, dat er bij het gros van de bevolking nauwelijks enige emotionele binding met de grondwet bestaat, dat dit ook geldt voor de gemiddelde jurist, en dat in het publieke debat de grondwet lange tijd een betrekkelijk marginaal verschijnsel was. “De grondwet is hier niet geworden”, aldus Couwenberg, “wat de liberale staatsman Thorbecke er in 1848 mee beoogde, t.w. een nationale kracht, een grondwet van en voor de burgers”. Dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld de Bondsrepubliek Duitsland, waar na de oorlog de grondwet is opgewaardeerd tot gemeenschappelijke geestelijk-zedelijke grondslag van de samenleving. Couwenberg legt ook verband tussen de ontwikkeling van de Europese en de Nederlandse grondwet. (Zie pagina ‘Verder lezen’.) CS
—————————————————————————-
zondagavond 9 november 2008

De Edmund Husserl Stichting heeft vandaag in haar maandelijkse nieuwsbrief, die naar circa 1300 e-mailadressen gaat, gewag gemaakt van de Nieuwe Nederlandse Grondwet. De Edmund Husserl Stichting biedt een podium voor meningsvorming over actuele vraagstukken en verzorgt uitgaven op het gebied van maatschappij, cultuur en levensbeschouwing (zie www.husserl.nl ).  CS

Zend deze pagina door via e-mail

Terug naar boven