Logboek 2019

Het logboek bevat berichten over opmerkelijke ontwikkelingen bij  de totstandkoming van de Nieuwe Nederlandse Grondwet

woensdag 15 mei 2019        Niet-rooskleurig wereldbeeld
66 Miljoen jaar geleden sloeg een kolossale meteoriet in op onze aarde. Daardoor werd het leven  van reusachtige dieren zoals de dinosauriërs ineens onmogelijk gemaakt. Het voorval maakte daarna het leven van de mens mogelijk. Govert Schilling, publicist over astronomie en ruimtevaart, memoreerde dit gisteravond in de eerste aflevering, getiteld “Als de hemel valt”, van zijn wetenschapsprogramma, getiteld “Govert naar de grenzen van het heelal ” (NPO 2). Nog eens zo een meteorietinslag en het kan met de huidige mens gedaan zijn. “Kan, en zo ja hoe, kunnen we dit voorkomen?”, vraagt Schilling zich af. Niet of nauwelijks is zijn antwoord.
We moeten de moed opbrengen om met dit niet-rooskleurige wereldbeeld te leven en het beste ervan zien te maken. Leren leven met de mogelijke collectieve dood van de mensheid. Dit ook tot uitdrukking brengen in de Nieuwe Nederlandse Grondwet. Nu nog ondenkbaar. Het zou wel een reële uiting zijn van hedendaagse Verlichting. CS
——————————————————————-

donderdag 9 mei 2019                            Het leven voorbij
Woensdagmiddag in de lift van het verzorgingshuis  Zonnestraal in Amstelveen. Een bejaarde man met stok. Hij zegt ineens: “ Ik maak geen deel meer uit van het leven. Ik sta er buiten”.  CS
—————————————————–

dinsdag 7 mei 2019       Een soort inquisitie
Gisteravond was er de uitzending van de documentaire  De zaak Tuitjenhorn (NPO 2). Daarin kwam de uitspraak van de Raad van State naar voren: de door het Openbaar Ministerie (OM) van moord beschuldigde huisarts Nico Tromp is voor diens handelen bij een terminale patiënt in 2013 ten onrechte door de toenmalige Inspectie voor de Volksgezondheid (IGZ) op non actief gezet.

Verschrikkelijk wat de arts en zijn gezin  is aangedaan. Een vergelijking van IGZ en OM met de toenmalige inquisitie dringt zich op. Het is hoog tijd dat zaken rond euthanasie adequaat (grond)wettelijk worden geregeld. Procedureel gaat er tot heden veel te veel mis. Een wijsgerig verantwoorde visie op leven en dood is hard nodig. CS
———————————————————————-

dinsdag 30 april 2019        Enkele tekstfragmenten

David Elders (56, begrafenisondernemer en filosoof; broer van actrice Tara Elders; zoon van filosoof Fons Elders, emeritus hoogleraar levensbeschouwing aan de Universiteit voor Humanistiek,  enige tijd mijn medebestuurslid van de VFO, de Vereniging voor Filosofie Onderwijs) beantwoordt in de Volkskrant van gisteren (pag.12-13) enkele vragen over de zin van ons leven. Hier een paar tekstfragmenten:

Het problematische weten
“Dan heb je ook nog ons verstand, waarvan Kant ons de beperkingen heeft laten inzien: kennen wij een object echt, of kennen wij het alleen zoals wij het kunnen begrijpen? Waarnemingen zijn geen feiten, maar onze interpretaties. Ik vind de term ‘nepfeit’ daarom ook zo  leuk, want ieder feit is dat bij wijze van spreken – het is altijd een kwestie van hoe je ergens tegenaan wenst te kijken”.

De zin van ons leven. Wat betekent dat?
“Dat betekent dat het, net als met de vraag naar het geloven in God, telkens een kwestie van definitie is. Wat bedoel je met God? Mensen verstaan daar van alles onder, heb ik door mijn werk ervaren. Daardoor kan ik niet goed antwoord op die geloofsvraag geven. Hetzelfde geldt voor de vraag naar de zin van het leven – wat is zin, wat is leven?”

Eenzijdige belangstelling voor het jeugdige?
“Ja. Destijds werd zeker op televisie sterk de nadruk gelegd op jong, mooi en succesvol. Je hoorde maar weinig over de andere kant van het leven, die van het verval en de dood. Ik wil niet zeggen dat die belangrijker is, maar hij is wel complementair. Alleen kwam die nauwelijks aan bod, er was sprake van een complete ontkenning. Onder invloed van de ontkerkelijking  en omdat de babyboomgeneratie nog vooral bezig was met zijn zelfontplooiing. Maar de vraag naar de zin van het leven borrelt altijd weer op – bij verlies van een baan, ziekte of dood, kortom bij tegenslag. Of nou ja, wat wij tegenslag noemen”.

Is niet-weten ons kenmerk?
“Zeker. Ik kan bijvoorbeeld achteraf wel constateren wat zin aan mijn leven geeft – mijn kinderen, mijn werk, mijn vrouw natuurlijk, mijn voetbalclub. Maar ik kan die zin niet plaatsen in een groter geheel. Want dan heb ik zoveel vraagtekens bij dat ‘ik’; of dat wel bestaat en wat het dan voorstelt. Is het meer dan een slim verzinsel van ons om met de werkelijkheid om te kunnen gaan? Fundamenteel weet ik dat niet”.

Moeten wij bescheiden zijn?
“Inderdaad. Wij mensen zijn zeer onbescheiden, zie de plek die we in de natuur in denken te kunnen nemen. We doen alsof we de natuur naar onze hand mogen  zetten, terwijl het in feite een samenspel is – mijn bacteriën gebruiken mij ook. Het leven is een op wederkerigheid gebaseerd systeem”.  CS
——————————————————————–

maandag 22 april 2019         Museumbezoek

Vorige week vrijdag heb ik samen met tennisvriend Mathijs het museum KLOK & PEEL in het Noord-Brabantse Asten bezocht. Dit museum gaat over de klokkengieterij en over de natuur en de cultuur in de Peel. Enerzijds toont het museum klokken, zoals de replica van de in Asten voor de Notre-Dame in Parijs vervaardigde klok Marie, laat het de aloude geschiedenis van de klokkengieterij zien, en toont het de manier waarop klokken worden gegoten. Anderzijds bevat het museum een natuurhistorische collectie van de flora en fauna van de Peel, het gebied in Oost-Brabant en Midden-Limburg, dat destijds aan de zee grensde. Het museum drijft op 170 vrijwilligers, bijgestaan door een kleine professionele staf. Het museum is ook groen: het zorgt voor het grootste deel voor zijn eigen stroomverbruik, heeft plantaardige daken etc. Er wordt aan gewerkt dat het museum qua energie helemaal zelfvoorzienend wordt.

Ik vond ons museumbezoek indrukwekkend. Je werd tot nadenken gestemd. Je werd geconfronteerd: met staaltjes menselijk vernuft; met de honderden miljoenen jaren durende natuurgeschiedenis waarop de mens eigenlijk geen vat heeft; met het veelsoortige planten- en dierenleven waar omzichtigheid, bekommernis en ook wreedheid etc. elementen zijn.  Je waardeerde de zorg en de liefde van huidige burgers in de Peel voor hun cultuur en natuur.    CS
——————————————————-

maandag 15 april 2019       Meta-ethiek en Normatieve ethiek

In de herfst van vorig jaar had Toine Braet zijn studie over meta-ethiek in concept af. Hij onderzoekt  in deze studie of er objectieve, los van menselijke opvattingen staande ethische normen en waarden bestaan (ruim 70 bladzijden). Hij bekeek daarvoor de theorieën van een zevental andere meta-ethici over de status van de ethische normen en waarden en vertolkte vervolgens zijn eigen standpunt.  In de lente van dit jaar stuurde Toine een ingekorte versie van zijn studie (bijna 20 bladzijden) aan enkele  belangstellende vrienden en kennissen, onder wie ik, met de uitnodiging hier naar te kijken.

Braet duidt zijn eigen standpunt aan met de uitdrukking “normatief-argumentatief constructivisme”. Met mijn eigen woorden en ruw geformuleerd houdt dit standpunt het volgende in:  a)  Er bestaan geen objectieve, los van menselijke opvattingen staande ethische normen en waarden. Er zijn geen van de mens onafhankelijke zedenwetten, zoals er wel objectieve natuurwetten zijn. b) In de loop van de biologische evolutie van de menselijke soort was er een aanzet tot het ontstaan van de sociale instincten, die ook optrad bij chimpansees en bonobo’s. In vervolg op deze aanzet ontwikkelden zich bij de mens een normatief argumentatievermogen en een taalvermogen. Vanuit deze tweeledige ontwikkeling  kwamen onze “argumentatief enorm vertakte normen- en waardenstelsels” voort.

Kunnende instemmen met het standpunt van Toine Braet, wijs ik op mijn stukje in dit Logboek, de dato 13 juli 2018, onder het kopje Meta-ethiek.  Daar beschrijf ik – normatief ethisch – de filosofische rechtvaardiging  van de geldigheid van de waarde “inherente waardigheid van de mens”.  CS

—————————————————————-

maandag 8 april 2019                Een Foto en een Boek

Een grote kleurenfoto (50 bij 34 centimeter over twee pagina’s)  in de NRC van het afgelopen weekend (pag. 18 en 19): een heel grote menigte van wel duizenden moslimmannen en moslimvrouwen in het Indiase Kashmir kijkt verrukt en smachtend omhoog. De foto is gemaakt bij gelegenheid van de jaarlijkse viering van de hemelvaart van de profeet Mohammed.  Een overgebleven haar, afkomstig van de profeet, werd aan het publiek getoond. De foto geeft een beeld van het onvoorwaardelijk, opgetogen en alle heil verwachtend geloof in Allah van al die mannen en vrouwen.

Rechtsfilosoof Paul Cliteur heeft dit jaar zijn boek Theoterrorism v. Freedom of Speech uitgebracht. Hij betoogt dat de islam een gewelddadige religie is (terrorisme in naam van God). Hij ziet de toenemende islamisering in het Westen als een bedreiging van onze democratie.  Hij bekritiseert bij ons in het Westen het niet (willen) zien van die gewelddadigheid, alsmede het niet (willen) zien van die bedreiging, met name van zijde van politici, schrijvers en journalisten. Hij hekelt het niet straffeloos mogen bekritiseren van de islam.

Mijn opvatting: A) Het wetenschappelijk en wijsgerig onder kritiek stellen van alle wereldgodsdiensten, vooral van de islam, is hard nodig. B) Het is aan de tijd:  de aloude geschiedenis van de wereld en de mensheid onder ogen te zien; de beperktheid van het menselijke kennen te erkennen; de moed op te brengen om het leven met al zijn facetten (goede en kwade) te leren aanvaarden. C)  Er moet recht worden gedaan aan de Universele Verklaring van de Rechten van der Mens (1948), met name aan de basiswaarde daarin, namelijk “de erkenning van de inherente waardigheid van alle leden van de mensengemeenschap”.  CS
——————————————————————-

zaterdag 30 maart 2019          Verdriet  Dankbaarheid  Waardering
Vandaag is het drie jaar geleden dat mijn echtgenote overleed. Ze was tachtig. Vanaf 1960 deelden wij elkaars leven. Sinds haar dood staat mijn leven in het teken van verdriet om het verlies, van dankbaarheid om het geluk dat mij zo veel jaar ten deel is gevallen, van waardering om de zorg, liefde en genegenheid nu van familie, vrienden en kennissen. Boven het mooie interview met de Belgische psychiater Dirk de Wachter in de Volkskrant van vandaag staat de kop: “Ongeluk hoort erbij en verdriet is geen psychiatrische afwijking. We zouden elkaar veel meer moeten steunen”.

Op de vraag van de interviewster Greta Riemersma “U bent niet van de grote ideologieën, toch?”  antwoordt Dirk de Wachter: “Nee, daar ben ik heel erg voor op mijn hoede. Dat heb ik ook bij Levinas geleerd, die vluchtte voor het communisme in Rusland en daarna voor het nazisme in Duitsland. Mensen die de wereld top-down willen beheersen, zijn een ramp. Maar bottom-up, kleine, haast onmerkbare medemenselijkheid, la petite bonté, zegt Levinas, dat is wat de wereld kan redden van de verschrikking. En dat is van alle tijden. Ook van deze tijd. “       CS
————————————————————

dinsdag 26 maart 2019                      Intrinsieke eenzaamheid
In het maartnummer van het magazine van de ANBO (Algemene Nederlandse Bond voor Ouderen) staat in  “Dossier Levenseinde” een interview met Pia Dijkstra (64; lid van de Tweede Kamer voor D66; heeft eind 2016 het concept initiatiefwetsvoorstel Waardig Levenseinde ingediend). Het interview is getiteld Het recht om te sterven. Op de vraag hoe het zit met eenzaamheid bij ouderen, zegt zij: “… Na het verlies van een partner met wie ze het hele leven gedeeld hebben, kunnen mensen het leven ondraaglijk vinden. Ook als ze kinderen en kleinkinderen hebben die aandacht aan ze geven. Deze mensen lijken niet eenzaam maar ze zijn het intrinsiek wel…”.

Pia Dijkstra maakt zich hard voor wetgeving waarin het mogelijk is dat mensen die hun leven als voltooid beschouwen – onder wie dus ook  de aan intrinsieke eenzaamheid lijdende weduwen en weduwnaars –  kunnen beschikken over legale middelen die leiden tot een zachte dood. CS
__________________________________________

zaterdag 23 maart 2019       Echt voltooid
Mijn tennisvriend Mathijs vertelde mij dat hij voor de Zonnebloem als vrijwilliger met zijn auto een hoogbejaarde man uit Bilthoven naar Maarssen had gebracht voor een boottochtje op de Vecht en hem na afloop ook weer naar zijn appartement had thuis gebracht. De man was 101, nagenoeg blind, niet meer kunnende lopen, en dus gekluisterd aan een rolstoel. Zijn vrouw was zes jaar geleden overleden. De man praatte met verve over zijn werkzame verleden bij Philips, waar hij destijds als hoofdingenieur betrokken was geweest bij de bouw van het Evoluon.  De man gaf er blijk van dat zijn leven nu eigenlijk wel voltooid was.

Als zo een man desgewenst wil ontslapen, dan moet dat toch kunnen. Ook de hulp daarbij geboden. CS
—————————————————-

vrijdag 15 maart 2019           Voorwaardelijke Onderwijsvrijheid 

Stelling: “ Al het met gemeenschapsgelden gefinancierde onderwijs in Nederland is expliciet grondwettelijk gegrondvest op de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens (1948), het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens / Verdrag tot Bescherming van de Rechten van de Mens en de Fundamentele Vrijheden (1950), het Verdrag inzake de Rechten van het Kind (1989), het Handvest van de Grondrechten van de Europese Unie (2000).”

Deze stelling betekent een conditio sine qua non voor de vrijheid van onderwijs in Nederland. Deze stelling houdt een grondige verandering in van het in 1917 geformuleerde artikel 23 van Hoofdstuk 1,  GRONDRECHTEN, van de huidige Nederlandse  Grondwet. CS
——————————————-

dinsdag 12 maart 2019        Humanisering versus Islamisering

Paul Cliteur (1955, rechtsgeleerde, filosoof, voormalig voorzitter van het Humanistisch Verbond) ergert zich bij het lezen van het boek van de humanistisch-liberale intellectueel Sid Lukkassen, getiteld Kerkgangers en Zuilenbouwers. De Nieuwe Zuil, aan de in dat boek opgevoerde gelovige katholiek Robert Lemm. Deze ziet liever dat Europa zich tot islam bekeert dan dat Europa blijft voortbestaan als een seculiere of humanistische mogendheid. Lemm: “Toch zit ik niet met de islamisering. Wij zijn opgebruikt – nu komt de islam en die is vitaal. Zo ging het eerder in Byzantium en nu gaat het zo in West-Europa. Mijn kleinkinderen gaan straks naar de moskee”. Daartegenover bepleit Lukkassen – en met hem Cliteur – “een wedergeboorte, een renaissance van Europa”. (Zie:  Civis Mundi Digitaal #79, Maart 2019 (I).)

In de lijn van het hedendaagse humanisme, waarbij redelijkheid, eerbied en moed elementen zijn, moeten in onze tijd leerlingen in de met gemeenschapsgelden gefinancierde onderwijsinstellingen – vanaf de basisschool tot en met de universiteit – wijsgerig gevormd worden. Zij moeten een verantwoorde wereld-, levens- en mensbeschouwing ontwikkelen, met erkenning van de grenzen van onze kennis. CS

————————————————————

zondag 10 maart 2019       De Eed van Hippocrates
“Soms genezen, vaak verlichten, altijd troosten”, dat is voor artsen beter dan domweg de eed van Hippocrates volgen. Dat was het oordeel van een huisarts  in het WNL-programma Stand van Nederland, 7 maart NPO 2.  CS
———————————————

zondag  3 maart 2019        Afwijkend standpunt

In zijn interview dit weekend in  het AD magazine (pagina 8-13) antwoordt Frits Bolkestein (1933, oud-VVD-leider) het volgende op de vraag waarom hij in zijn laatst verschenen boek pleit voor hulp bij voltooid leven: “Omdat ik het op dat punt niet eens ben met mijn partij. In het Romeinse keizerrijk was het betrekkelijk normaal als iemand een einde aan zijn leven wilde maken. Je werd dan geholpen door een slaaf. Die bracht een kom warm water, waarin je polsen werden doorgesneden. Ik vind dat als mensen bij hun volle verstand zijn, zij mogen beschikken over hun  lichaam. Je zou in een wet moeten vervatten wat de voorwaarden zijn waaronder iemand dient te worden geholpen.” Op de vraag of Bolkestein er zelf weleens over denkt, zegt hij: “Absoluut niet. Ik doe nog veel leuke dingen. Er zijn veel mensen die mij ervan zouden weerhouden. Mijn vrouw, mijn kinderen, mijn kleinkinderen. Ik zou hen veel verdriet doen”.

Ik zit op dezelfde golflengte als Frits Bolkestein. (Zijn overgrootvader was melkboer in Amsterdam. Mijn vader was dat ook.) CS

————————————————————

dinsdag 19 februari 2019      Eeuw van het filosofie-onderwijs

Historica Daniela Hooghiemstra schrijft in haar column, getiteld “De behoefte aan samen geloven”, dat het moeilijk is om zonder geloof te leven, het te moeten stellen zonder de eenduidigheid en de gemeenschappelijke warmte waar een religie in voorziet en dat het zelf nadenken in Nederland ook nog niet zo lang wordt gedaan. (De  Volkskrant van vandaag, pagina 24.)

Sterrenkundige Vincent Icke zegt in zijn interview, getiteld “Wij mensen zijn een gelovige diersoort”, dat toeval het allesbepalende principe van de evolutie is en dat het heelal  prachtig  ingewikkeld en schitterend in elkaar steekt.  (De Volkskrant van gisteren, pagina 12 en 13.)

Ja, “door gebruik van eigen verstand, met besef van eigen verantwoordelijkheid en inachtneming van alle mogelijke wetenschappelijke inzichten” (woorden van Hooghiemstra), beleven we thans in Nederland de eeuw van de filosofie, onderwezen  op onze scholen,  vanaf de basisschool tot en met de universiteit. CS
——————————————————

zaterdag 16 februari 2019    Von Goethe

Johann Wolfgang von Goethe (1749-1832) schreef: “Das schönste Glück des denkenden Menschen ist, das Erforschliche erforscht zu haben und das Unerforschliche ruhig zu verehren”.

In plaats van  “ruhig zu verehren” kan je beter zeggen “het onverklaarbare weten te verdragen”. Zeker in het licht van de god-is-dood-theorie van Friedrich Wilhelm Nietzsche (1844-1900). CS
——————————————————–

zondag 3 februari 2019            Nucleaire apocalyps
Patriarch Kirill, hoofd van de Russisch-orthodoxe kerk:  “Je moet wel blind zijn om de verschrikkelijke momenten in de geschiedenis niet te zien naderen waarover de apostel en evangelist Johannes  sprak in zijn Openbaring”.  Zie het artikel van Dina Chapajeva  in de Volkskrant  van 31 januari, pagina 22 Opinie & Debat. Zij wijst op de zorgwekkende opkomst van apocalyptische retoriek in Rusland. CS
————————————————-

donderdag 31 januari 2019          Doodwensonderzoek
De Universiteit voor Humanistiek (UvH) en het Universitair Medisch Centrum Utrecht (UMCU) starten in opdracht van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS)  het onderzoek naar de doodswens bij voltooid leven. Twintig duizend Nederlandse burgers van 55 jaar en ouder en ook huisartsen worden ondervraagd. Het onderzoeksrapport is naar verwachting eind van het lopende jaar klaar. (Zie ook dit Logboek de dato 13 oktober 2017 “Regeerakkoord 2017” en de dato dinsdag 19 december 2017 “Ondervraag bejaarde weduwen en weduwnaars”.)  CS
————————————-

dinsdag 29 januari 2019          Civis Mundi
In Civis Mundi  Digital #75, januari 2019 (II) zijn in de rubriek Religie mijn stukjes over “De twaalf artikelen van het christelijk geloof” en “De twaalf artikelen van het weten” (zie dit Logboek de dato 18 december 2018) tot mijn genoegen opgenomen. Civis Mundi (Burger van de Wereld) is een Nederlandstalig tijdschrift over politiek, filosofie en cultuur. Het is sinds 2010 gedigitaliseerd en komt maandelijks via internet en e-mail uit.  Het werkt met de bezielende hoofdredacteur Wim Couwenberg (1926), emeritus hoogleraar staats- en bestuursrecht, die in 2015 de onderscheiding “Desiderius”  kreeg van de Erasmus Universiteit Rotterdam vanwege zijn uitzonderlijke bijdrage aan het publieke debat en de opinievorming in Nederland in de afgelopen halve eeuw. Couwenberg, van huis uit katholiek, het geloof achter zich gelaten, noemt zich katholiek in de betekenis van “holistisch, integraal, liberaal”.
Van Wim Couwenberg heb ik destijds de term deliberatieve democratie overgenomen. Deze term duidt voor mij – lettend op de grote toekomstmogelijkheden van informatie en communicatie – op een wenkend perspectief, met name met betrekking tot het maken  van een grondwet van en door het volk . CS
————————————————

maandag 21 januari 2019     Loslaten
René Diekstra (1946,  psycholoog, psychotherapeut) heeft een boek geschreven, getiteld Leven is loslaten – over een dood met grote toekomst. In een groot interview met hem in de Volkskrant van afgelopen zaterdag (pagina 6-8 Opinie) met de kop “Wen maar aan meer suïcides in de toekomst” stelt Diekstra dat we langer leven, veel en veel later doodgaan, steeds meer zelfbeschikking krijgen en dat het aantal zelfdodingen in de toekomst onvermijdelijk zal toenemen.  Diekstra: “Maar het is niet aan mij om zelfdoding te verijdelen of te veroordelen als iemand daar weloverwogen voor kiest”. Dat is: “Als ze tot stand komt in samenspraak met anderen”. Er is hier, aldus Diekstra, sprake van existentieel en niet van medisch handelen, waarbij ook niet-medische bijstand verantwoord is.
Zelf hoor ik tot de groep hoogbejaarden. In de komende maand maart word ik 87 jaar. Het zou nu mijn leven verlichten, als er een middel vrij beschikbaar zou zijn, waarmee ik zou kunnen ontslapen. Te gelegener tijd zou ik daar dan gebruik van maken na overleg met in het bijzonder mijn beminde kinderen en kleinkinderen. Maar ik erken dat er vooral bij jongere mensen hier weinig invoelingsvermogen voor bestaat.   CS
——————————————-

zaterdag 19 januari 2019           Stapstenen
Soms moet je je over stapstenen voortbewegen, bijvoorbeeld op modderige paden of op laag stromend water. Een beeld van hoe je bij tijd en wijle door het leven gaat. CS
———————————————-

woensdag 9 januari 2019     Jezus van Nazareth
Als dat mogelijk zou zijn, zou ik  (1932) graag een gesprek voeren met Jezus van Nazareth (begin van onze jaartelling). Ik zou zijn godsbegrip aan de orde stellen dat ik erg antropomorf vind.  Ik zou ook zijn geloofwaardigheid  aan de orde stellen. Hij roept namelijk op  om in hem te geloven, waarop naar zijn zeggen een grote beloning staat, te weten een eeuwig leven. Ik zou tegen hem zeggen dat ik zijn oproep om je naasten lief te hebben van harte ondersteun. Ik zou hem een indicatie willen geven van mijn eigen wereld- levens- en mensbeschouwing (zie mijn Twaalf Artikelen van het Weten). Ik zou verder aangeven dat ik geen deel wil uitmaken van zijn groep volgelingen. Ik zou benieuwd zijn of wij verder vriendschappelijk met elkaar zouden kunnen omgaan, waar ook ruimte zou zijn voor een lach en een traan, voor humor dus.  CS
———————————————————

zondag  6 januari 2019                          Referendum

Wanneer straks het bindend referendum in Nederland is ingevoerd, kunnen de volgende twee vragen aan de kiesgerechtigde Nederlanders worden voorgelegd:
*  Vindt u dat een schriftelijke (eventueel notarieel vastgestelde) euthanasieverklaring te allen tijde en in alle omstandigheden moet gelden?     [Ja / neen]
*  Vindt u dat hulp  bieden bij vrijwillige zelfdoding wettelijk geoorloofd moet zijn?  [Ja/neen]

Toelichting. Het is belachelijk dat je nu in geval van dementie je euthanasieverklaring mondeling moet bevestigen, omdat dit wettelijk zo geregeld is. Het is belachelijk dat je iemand, voor wie het te bezwaarlijk is verder te leven, niet mag bijstaan bij het beëindigen van zijn leven, omdat dit wettelijk zo geregeld is. CS
————————————————-